Kiñcidevāti kiñci vajjaṃ diṭṭhigataṃ vā. Paṭicchannaṃ sevatīti yathā aññe na jānanti, evaṃ sevati. Akkhamamānaṃ āha khamatīti aruccamānaṃyeva ruccati meti vadati. Attanā kataṃ mahantaṃpi vajjaṃ appamattakaṃ katvā paññapeti, parena kataṃ dukkaṭamattaṃ vītikkamampi pārājikasadisaṃ katvā dasseti. Anuññeyyanti anujānitabbaṃ anumoditabbaṃ.

[63] Kodhano hoti upanāhīti kujjhanalakakhaṇena kodhena, veraapaṭinissaggalakkhaṇena upanāhena ca samannāgato. Makkhī hoti paḷāsīti paraguṇamakkhanalakkhaṇena makkhena, yugaggāhalakkhaṇena palāsena ca samannāgato.

Issukī hoti maccharīti parasakkārādīsu ussūyanalakkhaṇāya issāya. Āvāsakulalābhavaṇṇadhammesu maccharāyanalakkhaṇena pañcavidhamaccharena ca samannāgato hoti. Saṭho hoti māyāvīti kerāṭiyalakkhaṇena sāṭheyyena, katapaṭicchādanalakkhaṇāya māyāya ca samannāgato hoti. Thaddho hoti atimānīti nissinehanikkaruṇathaddhalakkhaṇena thambhena, atikkamitvā maññanalakkhaṇena atimānena ca samannāgato hoti. Pāpiccho hotīti asantasambhāvanapaṭṭhanalakkhaṇāya pāpicchatāya samannāgato hoti. Pāpikānanti tāsaṃyeva lāmakānaṃ icchānaṃ vasaṃ gato. Micchādiṭṭhikoti natthi dinnanti ādinayappavattāya ayāthāva diṭṭhiyā upeto. Antaggāhikāyāti sāyeva diṭṭhi ucchedanassa gahitattā "antaggāhikā"ti vuccati, tāya samannāgatoti attho. Sandiṭṭhiparāmāsīti ādisu sayaṃ diṭṭhi sandiṭṭhi,

Sandiṭṭhimeva parāmasati gahetvā caratīti sandiṭṭhiparāmāSī. Ādhānaṃ vuccati daḷhaṃ suṭṭhu ṭhapitaṃ, tathā katvā gaṇhātīti ādhānaggāhī. Ariṭṭho viya na sakkā hoti paṭinissajjāpetunti duppaṭinissaggī. Yadimeti yadi ime.

เล่มที่ ๑๑ ทีฆนิกาย ปาฏิกวรรค๓๓

ที่มาและฉบับอื่นของ “๒. อุทุมพริกสูตร”