Abhidhamme niddesapariyāyenāti sabbepi saṅkhate dhamme aniccato dukkhato rogato gaṇḍato .pe. Saṅkilesikadhammato passanto ramati. Ayaṃ kho bhikkhave bhikkhu bhāvanārāmato hotīti evaṃ niddesapariyāyena kathetabbo.

Neva attānukkaṃsetīti ajja me saṭṭhī vā sattati vā vassāni aniccaṃ dukkhaṃ anattāti vipassanāya kammaṃ karontassa, ko mayā sadiso atthīti evaṃ attukkaṃsanaṃ na karoti. Na paraṃvambhetīti aniccaṃ dukkhaṃ anattāti vipassanāmattakampi natthi, kiṃ ime visaṭṭhakammaṭṭhānā carantīti evaṃ paravambhanaṃ na karotīti. Sesaṃ vuttanayameva. (9-4)

[310] Padhānānīti uttamaviriyāni. Saṃvarapadhānanti cakkhvādīni saṃvarantassa uppannaviriyaṃ. Pahānapadhānanti kāmavitakkādayo pajahantassa uppannaviriyaṃ. Bhāvanāpadhānanti bojjhaṅge bhāventassa uppannaviriyaṃ. Anurakkhanāpadhānanti samādhinimittaṃ anurakkhanatassa uppannaviriyaṃ. (10-1)

Vivekanissitanti ādīsu viveko virāgo nirodhoti tīṇipi nibbānassa nāmāni. Nibbānañhi upadhivivekattā viveko. Taṃ āgamma rāgādayo virajjantīti virāgo. Nirujjhantīti nirodho. Tasmā "vivekanissitan"ti ādīsu ārammaṇavasena vā adhigantabbavasena vā nibbānanissitanti attho. Vossaggapariṇāminti ettha dve vossaggā pariccāgavossaggo ca pakkhandanavossaggo ca. Tattha vipassanā tadaṅgavasena kilese ca khandhe ca pariccajatīti pariccāgavossaggo. Maggo ārammaṇavasena nibbānaṃ pakkhandatīti pakkhandanavossaggo. Tasmā vossaggapariṇāminti yathā bhāviyamāno satisambojjhaṅgo vossaggatthāya pariṇāmati, vipassanābhāvañca maggabhāvañca pāpuṇāti, evaṃ bhāvetīti ayamettha attho. Sesapadesupi eseva nayo. (10-3)

เล่มที่ ๑๑ ทีฆนิกาย ปาฏิกวรรค๓๓๓

ที่มาและฉบับอื่นของ “๑๐. สังคีติสูตร”