[114] "taggha vo vāseṭṭha brāhmaṇā porāṇaṃ asarantā evamāhaṃsū"ti ettha voti nipātamattaṃ, sāmivacanaṃ vā, tumhākaṃ brāhmaṇāti attho. Porāṇanti porāṇakaṃ aggaññaṃ lokuppatticariyavaṃsaṃ. Asarantāti ajānamānā. Idaṃ vuttaṃ hoti, ekaṃsena vo vāseṭṭha brāhmaṇā porāṇaṃ lokuppattiṃ ananussarantā ajānantā evaṃ vadantīti. "dissanti kho panā"ti evamādi tesaṃ laddhibhindanatthāya vuttaṃ. Tattha brāhmaṇiyoti brāhmaṇānaṃ puttapaṭilābhatthāya āvāhavivāhavasena kulaṃ ānītā brāhmaṇiyo dissanti. Tā kho panetā aparena samayena utuniyopi honti, sañjātapupphāti attho. Gabbhiniyoti sañjātagabbhā. Vijāyamānāti puttadhītaro janayamānā. Pāyamānāti dārake thaññaṃ pāyantiyo. Yonijāva samānāti brāhmaṇīnaṃ passāvamaggena jātāva samānā. Evamāhaṃsūti evaṃ vadanti. Kathaṃ? "brāhmaṇova seṭṭho vaṇṇo .pe. Brahmadāyādā"ti. Yadi pana tesaṃ saccaṃ vecanaṃ siyā, brāhmaṇīnaṃ kucchi mahābrahmuno uro bhāveyya, brāhmaṇīnaṃ tassāva maggo mahābrahmuṇo mukhaṃ bhaveyya, na kho panetaṃ evaṃ daṭṭhabbaṃ. Tenāha "te ca brahmānañceva abbhācikkhantī"ti ādi.

Catuvaṇṇasuddhivaṇṇanā

[115] Ettāvatā "mayaṃ mahābrahmuno ure vasitvā mukhato nikkhantāti vattuṃ mā labhantū"ti imaṃ mukhacchedakavādaṃ vatvā puna cattāropi vaṇṇā kusale dhamme samādāya vattantāva sujjhantīti dassanatthaṃ cattārome vāseṭṭha vaṇṇāti ādimāha. Akusalasaṃkhātāti akusalāti saṃkhātā akusalaṭṭhoāsabhūtā vā. Esa nayo sabbattha. Naalamariyāti ariyabhāve asamatthā. Kaṇhāti pakatikāḷakā. Kaṇhavipākāti vipākopi nesaṃ kaṇho dukkhoti attho. Khattiyepi teti khattiyamhipi te. Ekacceti ekasmiṃ. Esa nayo sabbattha. Sukkāti nikkilesabhāvena paṇḍaRā. Sukkavipākāti vipākopi nesaṃ sukko sukhoti attho.