อรรถกถาวัตถูปมสูตร ๑- ____________________________ ๑- อรรถกถาเรียก วัตถสูตร.

[๙๑] วัตถูปมสูตร เริ่มต้นว่า เอวมฺเม สุตํ (ข้าพเจ้าได้สดับมาแล้วอย่างนี้).

บรรดาคำเหล่านั้น คำนี้ว่า ภิกฺขเว ยถา วตฺถํ ในคำว่า เสยฺยถาปิ ภิกฺขเว วตฺถํ เป็นคำอุปมา. ก็พระผู้มีพระภาคเจ้า เมื่อจะทรงอุปมาในที่บางแห่งทรงแสดงอุปมาก่อนทีเดียว แล้วจึงทรงแสดงอุปไมย (เนื้อความ) ในภายหลัง ในที่บางแห่งทรงแสดงอุปไมยก่อนแล้ว จึงทรงแสดงอุปมาภายหลัง ในที่บางแห่งทรงนำข้ออุปมามาแสดงประกอบอุปไมย ในที่บางแห่งทรงนำอุปไมยแสดงประกอบอุปมา.

จริงอย่างนั้น พระผู้มีพระภาคเจ้าพระองค์นั้น เมื่อจะทรงแสดงเทวทูตสูตรแม้ทั้งสิ้นให้เป็นอุปมาก่อนแล้วแสดงอุปไมยในภายหลัง จึงตรัสว่า ๒- ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย เปรียบเหมือนเรือน ๒ หลัง มีประตูเดียวกัน คนผู้มีตาดียืนอยู่ตรงกลาง พึงมองเห็นในเรือน ๒ หลังนั้นได้ (ตลอด). ____________________________ ๒- ม. อุ. เล่ม ๑๔/ข้อ ๕๐๕