บทว่า วิชฺชา อุปฺปนฺนา ได้แก่ วิชชาคืออรหัตมรรคเกิดขึ้นแล้ว.

บทว่า โส อวิชฺชาวิราคา วิชฺชุปฺปาทา ความว่า ภิกษุนั้น เพราะความที่อวิชชาละได้แล้ว และเพราะความที่วิชชาเกิดขึ้นแล้ว ย่อมไม่ถือมั่นกามุปาทาน.

บทว่า เนว กามุปาทานํ อุปาทิยติ ความว่า ย่อมไม่ถือมั่น คือไม่เข้าสู่กามุปาทาน ย่อมไม่ถือมั่น ย่อมไม่เข้าสู่อุปาทานทั้งหลายที่เหลือ.

บทว่า อนุปาทิยํ น ปริตสฺสติ ความว่า เมื่อไม่ถือมั่นอุปาทานไรๆ อย่างนี้ ชื่อว่าไม่สะดุ้ง ด้วยความสะดุ้งคือตัณหา. บทว่า อปริตสฺสํ ได้แก่ เมื่อไม่สะดุ้ง คือไม่ยังตัณหาให้เกิดขึ้น. บทว่า ปจฺจตฺตํเยว ปรินิพฺพายติ ความว่า ย่อมปรินิพพานด้วยการดับกิเลส เฉพาะตนนั่นเทียว ดังนี้.

เล่มที่ ๑๒ มัชฌิมนิกาย มูลปัณณาสก์๑,๒๙๓

อรรถกถา ฉบับแปลไทย เป็นงานของผู้แปลและผู้จัดพิมพ์ฉบับแปล คัดมาตามต้นฉบับโดยไม่แก้ถ้อยคำ แสดงภายใต้ เงื่อนไขนี้ หากเจ้าของประสงค์ให้นำออก แจ้งที่ saddhammadana@gmail.com จะนำออกทันที

ที่มาและฉบับอื่นของ “๑. จูฬสีหนาทสูตร”