ในวิญญาณัญจายตนะเป็นต้นก็นัยนี้.

ก็ในบรรดาวาระ ๔ วาระนั่นแล การขยายความพึงทราบโดยนัยที่กล่าวไว้ในอภิภูวาระ และความสำคัญด้วยอำนาจแห่งมานะ ในข้อนี้ย่อมใช้ได้แม้โดยนัยที่กล่าวไว้แล้วในปชาบดีวาระ. แก้บท ทิฎฺฐํ สุตํ มุตํ วิญฺญาตํ

พระผู้มีพระภาคเจ้า ครั้นทรงแสดงที่ตั้งของความสำคัญโดยประเภทมีความแตกต่างกันระหว่างภูมิเป็นต้นนั้น แม้โดยพิสดารอย่างนี้แล้ว บัดนี้ เมื่อจะประมวลแสดงประเภทแห่งธรรมอันเป็นไปในภูมิ ๓ อันนับเนื่องในสักกายทิฏฐิอันเป็นที่ตั้งแห่งความสำคัญทั้งหมด ด้วยเหตุ ๔ อย่างมีรูปารมณ์ที่ตนเห็นเป็นต้น จึงตรัสคำเป็นต้นว่า ทิฏฺฐํ ทิฏฺฐโต ดังนี้.

บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า ทิฏฺฐํ หมายถึงสิ่งที่มองเห็นด้วยมังสจักษุบ้าง ทิพยจักษุบ้าง. คำว่า ทิฏฺฐํ นั้นเป็นชื่อของรูปายตนะ.

เล่มที่ ๑๒ มัชฌิมนิกาย มูลปัณณาสก์๑๓๒

อรรถกถา ฉบับแปลไทย เป็นงานของผู้แปลและผู้จัดพิมพ์ฉบับแปล คัดมาตามต้นฉบับโดยไม่แก้ถ้อยคำ แสดงภายใต้ เงื่อนไขนี้ หากเจ้าของประสงค์ให้นำออก แจ้งที่ saddhammadana@gmail.com จะนำออกทันที

ที่มาและฉบับอื่นของ “๑. มูลปริยายสูตร”