ในแพะและแกะเป็นต้น มีนาและสวนเป็นที่สุด พึงใคร่ครวญนัยที่สมควรและไม่สมควรตามวินัย. ในบรรดานาและสวนนั้น ชื่อว่านา คือที่ปลูกปุพพัณณชาติ ชื่อว่าที่สวน คือที่ปลูกอปรัณณชาติ.

อีกอย่างหนึ่ง ที่ที่ปุพพัณณชาติและอปรัณณชาติทั้งสองงอกขึ้นนั้น ชื่อว่านา ภูมิภาคที่มิได้ทำไว้เพื่อประโยชน์นั้น ชื่อว่าสวน. ก็ในที่นี้ท่านรวมแม้บึงและหนองเป็นต้น โดยมีนาและสวนเป็นสำคัญ.

งานทูตคือการถือหนังสือหรือข่าวสารของคฤหัสถ์ไปในที่นั้นๆ เรียกว่า ทูเตยะ (การส่งข่าวสาร). การไปด้วยกิจเล็กๆ น้อยๆ ของผู้ที่เขาส่งไปจากเรือน(นี้) สู่เรือนโน้น ท่านเรียกว่าการรับใช้. การกระทำทั้งสองอย่างนั้น ชื่อว่าอนุโยค เพราะฉะนั้น พึงเห็นความในข้อนี้ว่า การประกอบเนืองๆ ซึ่งการส่งข่าวสารและการรับใช้.

บทว่า กยวิกฺกยา ได้แก่ การซื้อและการขาย.

เล่มที่ ๑๒ มัชฌิมนิกาย มูลปัณณาสก์๑,๘๙๕

อรรถกถา ฉบับแปลไทย เป็นงานของผู้แปลและผู้จัดพิมพ์ฉบับแปล คัดมาตามต้นฉบับโดยไม่แก้ถ้อยคำ แสดงภายใต้ เงื่อนไขนี้ หากเจ้าของประสงค์ให้นำออก แจ้งที่ saddhammadana@gmail.com จะนำออกทันที

ที่มาและฉบับอื่นของ “๗. จูฬหัตถิปโทปมสูตร”