บทว่า กกฺขลํ แปลว่า กระด้าง.

บทว่า ขริคตํ แปลว่า หยาบ.

บทว่า อุปาทินฺนํ ได้แก่ ไม่ใช่มีกรรมเป็นสมุฏฐานเท่านั้น.

แต่เมื่อว่าโดยไม่แปลกกัน คำว่า อุปาทินฺนํ นี้เป็นชื่อของรูปที่ตั้งอยู่ในสรีระ.

เล่มที่ ๑๒ มัชฌิมนิกาย มูลปัณณาสก์๑,๙๓๔

อรรถกถา ฉบับแปลไทย เป็นงานของผู้แปลและผู้จัดพิมพ์ฉบับแปล คัดมาตามต้นฉบับโดยไม่แก้ถ้อยคำ แสดงภายใต้ เงื่อนไขนี้ หากเจ้าของประสงค์ให้นำออก แจ้งที่ saddhammadana@gmail.com จะนำออกทันที

ที่มาและฉบับอื่นของ “๘. มหาหัตถิปโทปมสูตร”