แม้รูปที่ ๓ มาแล้วย่อมรู้ว่า สองรูปมาก่อน เรามาภายหลัง แม้เธอทำภัตตกิจเสร็จเหมือนพระเถระรูปที่ ๒ ก็ล้างบาตร เช็ดให้น้ำหมด ใส่ไว้ในถุง ยกอาสนะขึ้นเก็บไว้ เทน้ำที่เหลือในหม้อน้ำดื่มหรือในหม้อน้ำใช้แล้วคว่ำหม้อ ถ้ามีภัตเหลืออยู่ในสำรับ นำภัตนั้นไปโดยนัยอันกล่าวแล้ว ล้างถาดเก็บกวาดโรงฉัน. ต่อมาเทหยากเยื่อ ยกไม้กวาดขึ้นเก็บในสถานที่พ้นจากปลวก ถือบาตรและจีวรเข้าไปที่พัก นี้เป็นวัตรในโรงฉันในที่ทำภัตตกิจในป่า ภายนอกวิหารของพระเถระทั้งหลาย ทรงหมายถึงข้อนี้ จึงตรัสคำเป็นต้นว่า โย ปจฺฉา ดังนี้.

ส่วนคำเป็นต้นว่า โย ปสฺสติ พึงทราบว่า เป็นวัตรภายในวิหารของพระเถระทั้งหลาย.

บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า วจฺจฆฏํ แปลว่า หม้อชำระ.

บทว่า ริตฺตํ คือ ว่างเปล่า. บทว่า ตุจฺฉกํ เป็นไวพจน์ของบทว่า ริตฺตํ นั้นแหละ.

เล่มที่ ๑๒ มัชฌิมนิกาย มูลปัณณาสก์๒,๐๐๔

อรรถกถา ฉบับแปลไทย เป็นงานของผู้แปลและผู้จัดพิมพ์ฉบับแปล คัดมาตามต้นฉบับโดยไม่แก้ถ้อยคำ แสดงภายใต้ เงื่อนไขนี้ หากเจ้าของประสงค์ให้นำออก แจ้งที่ saddhammadana@gmail.com จะนำออกทันที

ที่มาและฉบับอื่นของ “๑. จูฬโคสิงคสาลสูตร”