ก็นายโคบาลนั้นเมื่อให้โคข้าม พึงตรวจดูท่าที่เสมอและไม่เสมอที่ฝั่งนี้แห่งแม่น้ำคงคา พึงกำหนดเนินทรายไว้ ๒-๓ แห่งเพื่อเป็นสถานที่พักโคกลางแม่น้ำคงคา.

อนึ่ง พึงกำหนดท่าไว้ ๓-๔ ท่าที่ฝั่งโน้นว่า โคลงแล้วจากท่านี้จักไปขึ้นท่านี้ ลงจากท่านี้จักไม่ขึ้นท่านี้ดังนี้.

ส่วนนายโคบาลโง่นี้ไม่ตรวจดูท่าสำหรับโคที่ฝั่งนี้เรียบหรือไม่เรียบ ไม่กำหนดเนินทรายไว้ ๒-๓ แห่งเพื่อเป็นสถานที่พักโคกลางแม่น้ำคงคา ไม่พิจารณาหาที่เป็นที่ขึ้นไว้ ๔-๕ แห่งที่อีกฝั่งหนึ่ง ให้โคข้ามไปโดยสถานที่มิใช่ท่า.

ครั้งนั้น โคใหญ่ของเขาว่ายตัดกระแสแม่น้ำคงคา ขวางไปถึงฝั่งโน้น เพราะถึงพร้อมด้วยความเร็วและเพราะถึงพร้อมด้วยกำลัง เห็นเขาขาดและหนามพุ่มไม้หนาแน่น แล้วรู้ว่านั่นออกไปได้ยากดังนี้ ไม่ได้ที่ว่างสำหรับยืนข้างบน ก็ว่ายกลับ.

เล่มที่ ๑๒ มัชฌิมนิกาย มูลปัณณาสก์๒,๐๖๐

อรรถกถา ฉบับแปลไทย เป็นงานของผู้แปลและผู้จัดพิมพ์ฉบับแปล คัดมาตามต้นฉบับโดยไม่แก้ถ้อยคำ แสดงภายใต้ เงื่อนไขนี้ หากเจ้าของประสงค์ให้นำออก แจ้งที่ saddhammadana@gmail.com จะนำออกทันที

ที่มาและฉบับอื่นของ “๔. จูฬโคปาลสูตร”