บรรดาบทเหล่านั้น บทว่า อิณมาทาย ได้แก่ ถือเอาทรัพย์โดยเสียดอกเบี้ย (กู้).

บทว่า พฺยนฺตีกเรยฺย ได้แก่ พึงกระทำให้หมดไป. อธิบายว่า พึงใช้คืนไปทั้งหมด.

บทว่า ตโตนิทานํ ได้แก่ เหตุแห่งความไม่มีหนี้.

จริงอยู่ บุรุษนั้น เมื่อระลึกว่า เราเป็นผู้ไม่มีหนี้ ดังนี้ ก็จะได้ความปราโมทย์ ถึงความโสมนัส ด้วยเหตุนั้น พระผู้มีพระภาคเจ้าจึงตรัสว่า เขาพึงได้ความปราโมทย์ พึงถึงความโสมนัส ดังนี้. ชื่อว่าอาพาธ เพราะเกิดเวทนาอันเป็นข้าศึก เพราะตัดอยู่ซึ่งอิริยาบถ ดุจถูกตัดด้วยเลื่อยเบียดเบียนอยู่ อาพาธนั้นมีอยู่แก่บุคคลนั้น เพราะเหตุนั้น จึงชื่อว่าผู้มีอาพาธ. ชื่อว่ามีทุกข์ เพราะทุกข์อันมีอาพาธนั้นเป็นสมุฏฐาน. ชื่อว่าเจ็บหนัก เพราะป่วยมีประมาณยิ่ง.

เล่มที่ ๑๒ มัชฌิมนิกาย มูลปัณณาสก์๒,๒๓๗

อรรถกถา ฉบับแปลไทย เป็นงานของผู้แปลและผู้จัดพิมพ์ฉบับแปล คัดมาตามต้นฉบับโดยไม่แก้ถ้อยคำ แสดงภายใต้ เงื่อนไขนี้ หากเจ้าของประสงค์ให้นำออก แจ้งที่ saddhammadana@gmail.com จะนำออกทันที

ที่มาและฉบับอื่นของ “๙. มหาอัสสปุรสูตร”