พึงทราบอุปมาในทิพยจักษุ

บทว่า เทฺว อคารา ได้แก่ บ้านสองหลัง. บทว่า สทฺวารา ได้แก่ มีประตูข้างหน้า. บทว่า อนุจงฺกมนฺเต ได้แก่ เดินไปมา.

บทว่า อนุวิจรนฺเต ได้แก่ เที่ยวไปข้างโน้นข้างนี้. อธิบายว่า พึงทราบด้วยสามารถแห่งการออกจากบ้านหลังนี้ แล้วเข้าไปสู่บ้านหลังนั้น หรือออกจากบ้านหลังนั้น แล้วเข้าไปสู่บ้านหลังนี้.

ในข้อนั้น จุติและปฏิสนธิ เปรียบเหมือนบ้านสองหลังมีประตูร่วมกัน ภิกษุผู้ได้ทิพยจักษุญาณเปรียบเหมือนบุรุษมีจักษุ กาลเวลาที่สัตว์ผู้กำลังจุติและปฏิสนธิปรากฏแก่ภิกษุผู้ได้ทิพยจักษุผู้เจริญอาโลกกสิณ ตรวจดูอยู่ เปรียบเหมือนเวลาที่บุรุษเดินเข้าและเดินออกตลอดบ้านสองหลัง ปรากฏแก่บุรุษผู้มีจักษุผู้ยืนแลดูอยู่ในระหว่างบ้านสองหลัง.