จริงอยู่ อา อักษรนี้มีความหมายว่าทำไว้ในภายใน. ที่ชื่อว่าอาสวะ เพราะเป็นเหมือนของหมักดองมีน้ำเมาเป็นต้น โดยความหมายว่าหมักอยู่นานดังนี้บ้าง. ความจริงในทางโลก น้ำเมาที่หมักไว้นาน เขาก็เรียกว่าอาสวะ ดังนี้. ก็ถ้าน้ำเมาเป็นต้นเรียกว่าอาสวะได้ เพราะความหมายว่าหมักไว้นานไซร้ กิเลสเหล่านี้ก็ควรจะเป็นเช่นนั้นเหมือนกัน.
สมจริงดังที่ตรัสไว้ว่า
ภิกษุทั้งหลาย เงื่อนต้นของอวิชชาไม่ปรากฏ (คือไม่ปรากฏว่า) ในกาลก่อนแต่นี้ มิได้มีอวิชชา ดังนี้.
อีกอย่างหนึ่ง ที่ชื่อว่าอาสวะ เพราะอรรถว่าไหลไป คือไหลออกไปสู่สังสารทุกข์ต่อไปดังนี้บ้าง. ก็คำอธิบาย คำแรกๆ ในรูปวิเคราะห์เหล่านี้ ย่อมใช้ในที่ที่กิเลสทั้งหลายมาโดยชื่อว่าอาสวะ. (ส่วน) คำอธิบายคำหลังใช้ในกรรมก็ได้. ก็ไม่ใช่เพียงแต่กรรมกิเลสอย่างเดียวเท่านั้นที่เป็นอาสวะ โดยที่แท้แล แม้อุปัทวะนานัปการ ก็ชื่อว่าอาสวะได้ (เหมือนกัน).
อรรถกถา ฉบับแปลไทย เป็นงานของผู้แปลและผู้จัดพิมพ์ฉบับแปล คัดมาตามต้นฉบับโดยไม่แก้ถ้อยคำ แสดงภายใต้ เงื่อนไขนี้ หากเจ้าของประสงค์ให้นำออก แจ้งที่ saddhammadana@gmail.com จะนำออกทันที