ขยา ราคสฺสาติ ราคสฺส ขเยเนว. วีตราคตฺตา กาเม น ปฏิเสวติ, น ปฏิสงฺขาย วาเรตฺวาติ. ตญฺเจติ เอวํ ตถาคตสฺส กิเลสปฺปหานํ ญตฺวา ตตฺถ ตตฺถ ฐิตนิสินฺนกาลาทีสุปิ จตุปริสมชฺเฌ อลงฺกตธมฺมาสเน นิสีทิตฺวาปิ อิติปิ สตฺถา วีตราโค วีตโทโส วีตโมโห วนฺตกิเลโส ปหีนมโล อพฺภา มุตฺตปุณฺณจนฺโท วิย สุปริสุทฺโธติ เอวํ ตถาคตสฺส กิเลสปฺปหาเน วณฺณํ กถยมานํ ตํ วีมํสกภิกฺขุํ ปเร เอวํ ปุจฺเฉยฺยุํ เจติ อตฺโถ.

อาการาติ การณานิ. อนฺวยาติ อนุพุทฺธิโย. สํเฆ วา วิหรนฺโตติ อปฺเปกทา อปริจฺฉินฺนคณนสฺส ภิกฺขุสํฆสฺส มชฺเฌ วิหรนฺโต. เอโก วา วิหรนฺโตติ อิจฺฉามหํ ภิกฺขเว อฑฺฒมาสํ ปฏิสลฺลิตุํ ๑- เตมาสํ ปฏิสลฺลิตุนฺติ ๑- เอวํ ปฏิสลฺลาเน เจว ปาลิเลยฺยกวนสณฺเฑ จ เอกโก วิหรนฺโต. สุคตาติ สุฏฺฐุ คตา สุปฏิปนฺนา การณยุตฺตปฺปยุตฺตา, เอวรูปานิ หิ เอกจฺเจ ภิกฺขู อตฺถิ. ทุคฺคตาติ ทุฏฺฐุ คตา ทุปฺปฏิปนฺนา กายทฬฺหีพหุลา วิสฺสฏฺฐกมฺมฏฺฐานา, เอวรูปาปิ เอกจฺเจ อตฺถิ. คณมนุสาสนฺตีติ คณพนฺเธน พนฺธา คณารามา คณพหุลิกา หุตฺวา คณํ ปริหรนฺติ, เอวรูปาปิ เอกจฺเจ อตฺถิ, เตสํ ปฏิปกฺขภูตา คณโต นิสฺสฏา วิสํสฏฺฐา วิปฺปยุตฺตา วิหาริโนปิ ๒- อตฺถิ.

อามิเสสุ สนฺทิสฺสนฺตีติ อามิสคิทฺธา อามิสจกฺขุกา จตุปจฺจยอามิสตฺถเมว อาหิณฺฑมานา อามิเสสุ สนฺทิสฺสมานกภิกฺขูปิ อตฺถิ, อามิเสน อนุปลิตฺตา จตูหิ ปจฺจเยหิ วิวฏมานสา ๓- อพฺภา มุตฺตจนฺทสทิสา หุตฺวา วิหรมานาปิ อตฺถิ. นายมายสฺมา ตํ เตน อวชานาตีติ อยมายสฺมา สตฺถา ตาย ตาย ปฏิปตฺติยา ตํ ตํ ปุคฺคลํ นาวชานาติ, อยํ สุปฏิปนฺโน ๔- การโก, อยํ คณโต นิสฺสโฏ วิสํสฏฺโฐ, อยํ อามิเสน อนุปลิตฺโต ปจฺจเยหิ วิวฏมานโส ๕- อพฺภา มุตฺตจนฺโท วิยาติ เอวมสฺส เคหสิตวเสน อุสฺสาทนาปิ นตฺถิ. อยํ ทุปฺปฏิปนฺโน อการโก

เล่มที่ ๑๒ มัชฌิมนิกาย มูลปัณณาสก์๑,๐๒๐

ที่มาและฉบับอื่นของ “๗. วีมังสกสูตร”