อนาถปิณฺฑิกสฺส กิร เคเห อยํ เทวปุตฺโต กมฺมกาโร อโหสิ. เสฏฺฐิสฺส หิ เคเห อุโปสถทิวเสสุ อนฺตมโส ทาสกมฺมกาเร อุปาทาย สพฺโพ ชโน อุโปสถิโก โหติ, เอกทิวสํ อยํ กมฺมกาโร เอกโกว ปาโต อุฏฺฐาย กมฺมนฺตํ คโต, มหาเสฏฺฐี นิวาปํ ลภนมนุสฺเสสุ ๑- สลฺลกฺเขนฺโต เอตสฺเสเวกสฺส อรญฺญํ คตภาวํ ญตฺวา อสฺส สายมาสตฺถาย นิวาปํ อทาสิ. ภตฺตการิกา ทาสี เอกสฺเสว ภตฺตํ ปจิตฺวา อรญฺญโต อาคตสฺส ภตฺตํ วฑฺเฒตฺวา อทาสิ, กมฺมกาโร อาห "อญฺเญสุ ทิวเสสุ อิมสฺมึ กาเล เคหํ เอกสทฺทํ อโหสิ, อชฺช อติวิย สนฺนิสินฺนํ, กึ นุ โข เอตนฺ"ติ. ตสฺส สา อาจิกฺขิ "อชฺช อิมสฺมึ เคเห สพฺเพ มนุสฺสา อุโปสถิกา, มหาเสฏฺฐี ตุยฺหํ เอกสฺส ๒- นิวาปํ อทาสี"ติ. เอวํ อมฺมาติ. อาม สามีติ. อิมสฺมึ กาเล อุโปสถํ สมาทินฺนสฺส อุโปสถกมฺมํ โหติ น โหตีติ มหาเสฏฺฐึ ปุจฺฉ อมฺมาติ. ตาย คนฺตฺวา ปุจฺฉิโต มหาเสฏฺฐี อาห "สกลอุโปสถกมฺมํ น โหติ, อุปฑฺฒอุโปสถกมฺมํ ๓- ปน โหติ, อุโปสถิโก โหตู"ติ. กมฺมกาโร ภตฺตํ อภุญฺชิตฺวา มุขํ วิกฺขาเลตฺวา อุโปสถิโก หุตฺวา วสนฏฺฐานํ คนฺตฺวา นิปชฺชิ. ตสฺส อาหารปริกฺขีณกายสฺส รตฺตึ วาโต กุปฺปิ, โส ปจฺจูสสมเย กาลํ กตฺวา อุปฑฺฒอุโปสถกมฺมนิสฺสนฺเทน มหาวฏฺฏนิอฏวิยํ นิโคฺรธรุกฺขเทวปุตฺโต หุตฺวา นิพฺพตฺติ. โส ตํ ปวตฺตึ อิสีนํ อาโรเจสิ.
อิสโย ตุเมฺหหิ มยํ พุทฺโธ ธมฺโม สํโฆติ อสฺสุตปุพฺพํ สาวิตํ, ๑- อุปฺปนฺโน นุ โข โลเก พุทฺโธติ. อาม ภนฺเต อุปฺปนฺโนติ. อิทานิ กุหึ วสตีติ. สาวตฺถึ นิสฺสาย เชตวเน ภนฺเตติ. อิสโย ติฏฺฐถ ตาว ตุเมฺห มยํ สตฺถารํ ปสฺสิสฺสามาติ หฏฺฐตุฏฺฐา นิกฺขมิตฺวา อนุปุพฺเพน โกสมฺพีนครํ ปาปุณึสุ, ๒- มหาเสฏฺฐิโน "อิสโย อาคตา"ติ ปจฺจุคฺคมนํ กตฺวา "เสฺว อมฺหากํ ภิกฺขํ คณฺหถ ภนฺเต"ติ นิมนฺเตตฺวา ปุนทิวเส อิสิคณสฺส มหาทานํ อทํสุ. อิสโย ภุญฺชิตฺวาว คจฺฉามาติ ปุจฺฉึสุ. ๓- ภนฺเต ตุเมฺห อญฺญสฺมึ กาเล เอกํปิ มาสํ เทฺวปิ ตโยปิ จตฺตาโรปิ มาเส วสิตฺวา คจฺฉถ, ยสฺมึ ปน วาเร หิยฺโย อาคนฺตฺวา อชฺเชว คจฺฉามาติ วทถ, กึ อิทนฺติ. อาม คหปตโย พุทฺโธ โลเก อุปฺปนฺโน, น โข ปน สกฺกา ชีวิตนฺตราโย ชานิตุํ, ๔- เตน มยํ ตุริยา คจฺฉามาติ. เตนหิ ภนฺเต มยํปิ คจฺฉาม, อเมฺหหิ สทฺธึเยว คจฺฉถาติ. ตุเมฺห อคาริยา นาม มหาชนา, ๕- ติฏฺฐถ ตุเมฺห, มยํ ปุเรตรํ คมิสฺสามาติ นิกฺขมิตฺวา เอกฏฺฐาเน เทฺวปิ ทิวสานิ อวสิตฺวา ตุริตคมเนเนว สาวตฺถึ ปตฺวา เชตวนวิหาเร สตฺถุ สนฺติกเมว อคมํสุ, สตฺถุ ๖- มธุรธมฺมกถํ สุตฺวา สพฺเพว ปพฺพชิตฺวา อรหตฺตํ ปาปุณึสุ.