กถํ? ตตฺร หิ ปาลิยํเยว อปฺปิจฺฉตาสนฺตุฏฺฐีวิริยารมฺภวเสน ตีณิ อาคตานิ, สลฺเลเขน สงฺคหิตานิ, อิทญฺหิ สพฺพกถาวตฺถูนํ นามเมว, ยทิทํ สลฺเลโข. ยถาห "ยา จ โข อยํ อานนฺท กถา อภิสลฺเลขิกา เจโตวิวรณสปฺปายา ๑-

กถํ? เอเตสุ หิ อปฺปิจฺฉกถา สนฺโตสกถา อสํสคฺคกถา สีลกถาติ อิมา จตสฺโส กถา อธิสีลสิกฺขาสงฺคหิตาเยว. ปวิเวกกถา วิริยารมฺภกถา สมาธิกถาติ อิมา ติสฺโส อธิจิตฺตสิกฺขาสงฺคหิตา. ปญฺญากถา วิมุตฺติกถา วิมุตฺติญาณทสฺสนกถาติ อิมา ติสฺโส อธิปญฺญาสิกฺขาสงฺคหิตาติ. เอวํ ทส กถาวตฺถูนิ ปริปูรานิ ติสฺโส สิกฺขา ปริปูเรสฺสนฺติ. ติสฺโสปิ สิกฺขา ปริปูรา ปญฺจ อเสกฺขธมฺมกฺขนฺเธ ปริปูเรสฺสนฺติ.

กถํ? ปริปูรา หิ อธิสีลสิกฺขา อเสกฺโข สีลกฺขนฺโธเยว โหติ, อธิจิตฺตสิกฺขา อเสกฺโข สมาธิกฺขนฺโธ, อธิปญฺญาสิกฺขา อเสกฺขา ปญฺญาวิมุตฺติวิมุตฺติญาณ- ทสฺสนกฺขนฺธา เอวาติ เอวํ ติสฺโส สิกฺขา ปริปูรา ปญฺจ อเสกฺขธมฺมกฺขนฺเธ ปริปูเรสฺสนฺติ. ปญฺจ ธมฺมกฺขนฺธา ปริปูรา อมตํ นิพฺพานํ ปริปูเรสฺสนฺติ. เสยฺยถาปิ อุปริปพฺพเต ปาวุสฺสโก มหาเมโฆ อภิวุฏฺโฐ ปพฺพตกนฺทรปทรสาขา ๒- ปริปูเรติ. ตา ปริปูรา กุสุพฺเภ กุสุพฺภา มหาสุพฺเภ, มหาสุพฺภา กุนฺนทิโย, กุนฺนทิโย มหานทิโย, มหานทิโย สมุทฺทํ สาครํ ปริปูเรสฺสนฺติ, เอวเมวนฺตสฺส ภิกฺขุโน อิเม ปญฺจ คุณา ปริปูรา ทส กถาวตฺถูนิ อาทึ กตฺวา ยาว อมตํ นิพฺพานํ ปริปูเรสฺสนฺติ. เอวมยํ ภิกฺขุ ธมฺมทายาทปฏิปทํ ปฏิปนฺโน ปรมธมฺมทายาทํ ลจฺฉตีติ. เอตมตฺถํ สมฺปสฺสมาโน ภควา "ตํ กิสฺส เหตุ, ตญฺหิ ตสฺส ภิกฺขเว ภิกฺขุโน"ติ อาทิมาห.

เล่มที่ ๑๒ มัชฌิมนิกาย มูลปัณณาสก์๑๘๐

ที่มาและฉบับอื่นของ “๓. ธรรมทายาทสูตร”