ตตฺถ สนฺตีติ อตฺถิ สํวิชฺชนฺติ อุปลพฺภนฺติ. รตฺตึเยว สมานนฺติ รตฺตึเยว สนฺตํ. ทิวาติ สญฺชานนฺตีติ "ทิวโส อยนฺ"ติ สญฺชานนฺติ. ทิวาเยว สมานนฺติ ทิวสํเยว สนฺตํ. รตฺตีติ สญฺชานนฺตีติ "รตฺติ อยนฺ"ติ สญฺชานนฺติ. กสฺมา ปเนเต เอวํ สญฺญิโน โหนฺตีติ. วุฏฺฐานโกสลฺลาภาวโต วา สกุณรุตโต วา. กถํ? อิเธกจฺโจ โอทาตกสิณลาภี ทิวา ปริกมฺมํ กตฺวา ทิวา สมาปนฺโน ทิวาเยว วุฏฺฐหามีติ มนสิการํ อุปฺปาเทติ, โน จ โข อทฺธานปริจฺเฉเท กุสโล โหติ. โส ทิวสํ อติกฺกมิตฺวา รตฺติภาเค วุฏฺฐาติ. โอทาตกสิณผรณวเสน จสฺส วิสทํ โหติ วิภูตํ สุวิภูตํ. โส ทิวา วุฏฺฐหามีติ อุปฺปาทิตมนสิการตาย โอทาตกสิณผรณวิสทวิภูตตาย จ รตฺตึเยว สมานํ ทิวาติ สญฺชานาติ. อิธ ปเนกจฺโจ นีลกสิณลาภี รตฺตึ ปริกมฺมํ กตฺวา รตฺตึ สมาปนฺโน รตฺตึเยว วุฏฺฐหามีติ มนสิการํ อุปฺปาเทติ, โน จ โข อทฺธานปริจฺเฉเท กุสโล โหติ. โส รตฺตึ อติกฺกมิตฺวา ทิวสภาเค วุฏฺฐาติ. นีลกสิณผรณวเสน จสฺส อวิสทํ โหติ อวิภูตํ. โส รตฺตึ วุฏฺฐหามีติ อุปฺปาทิตมนสิการตาย นีลกสิณผรณาวิสทาวิภูตตาย จ ทิวาเยว สมานํ รตฺตีติ สญฺชานาติ. เอวํ ตาว วุฏฺฐานโกสลฺลาภาวโต เอวํ สญฺญิโน โหนฺติ.

สกุณรุตโต ปน อิเธกจฺโจ อนฺโต เสนาสเน นิสินฺโน โหติ. อถ ทิวา รวนกสกุณกากาทโย จนฺทาโลเกน ทิวาติ มญฺญมานา รตฺตึ รวนฺติ อญฺเญหิ วา การเณหิ. โส เตสํ สทฺทํ สุตฺวา รตฺตึเยว สมานํ ทิวาติ สญฺชานาติ. อิธ ปเนกจฺโจ ปพฺพตนฺตเร คมฺภีราย ฆนวนปฏิจฺฉนฺนาย คิริคุหาย สตฺตาหวทฺทลิกาย วตฺตมานาย อนฺตรหิตสุริยาโลเก กาเล นิสินฺโน โหติ. อถ รตฺตึ รวนกสกุณอุลูกาทโย มชฺฌนฺติกสมเยปิ ตตฺถ ตตฺถ สมนฺธกาเร นิสินฺนา รตฺติสญฺญาย วา อญฺเญหิ วา การเณหิ รวนฺติ. โส เตสํ สทฺทํ สุตฺวา ทิวาเยว สมานํ รตฺตีติ สญฺชานาติ. เอวํ สกุณรุตโต เอวํสญฺญิโน โหนฺตีติ. อิทมหนฺติ อิทํ อหํ เอวํ สญฺชานนํ. สมฺโมหวิหารสฺมึ วทามีติ สมฺโมหวิหารปริยาปนฺนํ อนฺโตคธํ, สมฺโมหวิหารญฺญตรํ วทามีติ วุตฺตํ โหติ.

อหํ โข ปน พฺราหฺมณ ฯเปฯ สญฺชานามีติ ปากโฏ โพธิสตฺตสฺส รตฺตินฺทิวปริจฺเฉโท. สตฺตาหวทฺทลิกกาเลปิ จนฺทิมสุริเยสุ อทิสฺสมาเนสุปิ ชานาติเยว "เอตฺตกํ ปูเรภตฺตกาโล คโต, เอตฺตกํ ปจฺฉาภตฺตกาโล, เอตฺตกํ ปฐมยาโม, เอตฺตกํ มชฺฌิมยาโมติ, ตสฺมา เอวมาห. อนจฺฉริยํ เจตํ, ยํ ปูริตปารมี โพธิสตฺโต เอวํ ชานาติ. ปเทสญฺญาเณ ฐิตานํ สาวกานํปิ รตฺตินฺทิวปริจฺเฉโท ปากโฏ โหติ.