ตตฺถ "สมฺปนฺนสีลา"ติ เอตฺตาวตา กิร ภควา จตุปฺปาริสุทฺธิสีลํ อุทฺทิสิตฺวา "ปาฏิโมกฺขสํวรสํวุตา"ติ อิมินา ตตฺถ เชฏฺฐกสีลํ วิตฺถาเรตฺวา ทสฺเสสีติ ทีปวิหารวาสี สุมนตฺเถโร อาห. อนฺเตวาสิโก ปนสฺส เตปิฏกจูฬนาคตฺเถโร อาห:- อุภยตฺถาปิ ปฏิโมกฺขสํวโร ภควตา วุตฺโต, ปาฏิโมกฺขสํวโรเยว หิ สีลํ. อิตรานิ ปน ตีณิ สีลนฺติ วุตฺตฏฺฐานํ นาม อตฺถีติ อนนุชานนฺโต วตฺวา อาห:- "อินฺทฺริยสํวโร นาม ฉทฺวารรกฺขามตฺตกเมว, อาชีวปาริสุทฺธิ ธมฺเมน สเมน ปจฺจยุปฺปตฺติมตฺตกํ, ปจฺจยนิสฺสิตํ ปฏิลทฺธปจฺจเย อิทมตฺถนฺติ ปจฺจเวกฺขิตฺวา ปริภุญฺชนมตฺตกํ. นิปฺปริยาเยน ปาฏิโมกฺขสํวโร จ ๑- สีลํ. ยสฺส โส ภินฺโน, อยํ ฉินฺนสีโส วิย ปุริโส หตฺถปาเท เสสานิ รกฺขิสฺสตีติ น วตฺตพฺโพ. ยสฺส ปน โส อโรโค, อยํ อจฺฉินฺนสีโส วิย ปุริโส ชีวิตํ เสสานิ ปุน ปากติกานิ กตฺวา รกฺขิตุํ สกฺโกติ. ตสฺมา `สมฺปนฺนสีลา'ติ อิมินา ปาฏิโมกฺขสํวรํ อุทฺทิสิตฺวา `สมฺปนฺนปาฏิโมกฺขา'ติ ตสฺเสว เววจนํ วตฺวา ตํ วิตฺถาเรตฺวา ทสฺเสนฺโต `ปฏิโมกฺขสํวรสํวุตา' ติอาทิมาหา"ติ.
ตตฺถ ปาฏิโมกฺขสํวรสํวุตาติ ปาฏิโมกฺขสํวเรน สมนฺนาคตา. อาจารโคจร- สมฺปนฺนาติ อาจาเรน จ โคจเรน จ สมฺปนฺนา. อนุมตฺเตสูติ อปฺปมตฺตเกสุวชฺเชสูติ อกุสลธมฺเมสุ. ภยทสฺสาวีติ ภยทสฺสิโน. สมาทายาติ สมฺมา อาทิยิตฺวา. สิกฺขถ สิกฺขาปเทสูติ ตนฺตํ สิกฺขาปทํ สมฺมา อาทิยิตฺวา สิกฺขถ. อปิจ สมาทาย สิกฺขถ สิกฺขาปเทสูติ ยงฺกิญฺจิ สิกฺขาปเทสุ สิกฺขาโกฏฺฐาเสสุ สิกฺขิตพฺพํ กายิกํ วา วาจสิกํ วา, ตํ สพฺพํ สมฺมา อาทาย สิกฺขถาติ อยเมตฺถ สงฺเขโป, วิตฺถารโต ปน สพฺพาเนตานิ ปาฏิโมกฺขสํวราทีนิ ปทานิ วิสุทฺธิมคฺเค วุตฺตานิ.
[๖๕] อากงฺเขยฺย เจติ อิทํ กสฺมา อารทฺธํ? สีลานิสํสทสฺสนตฺถํ. สเจปิ หิ อจิรปพฺพชิตานํ วา ทุปฺปญฺญานํ วา เอวมสฺส "ภควา สีลํ ปูเรถาติ วทติ, โก นุ โข สีลปูรเณ อานิสํโส, โก วิเสโส, กา วุฑฺฒี"ติ. ๑- เตสํ สตฺตรส อานิสํเส ทสฺเสตุํ เอวมาห. อปฺเปว นาม เอตํ ๒- สพฺรหฺมจารีนํ ปิยมนาปตาทึ อาสวกฺขยปริโยสานํ อานิสํสํ สุตฺวาปิ สีลํ ปริปูเรสฺสนฺติ วิสกณฺฏกวาณิโช วิย. วิสกณฺฏกวาณิโช นาม คุฬวาณิโชติ วุจฺจติ.