วิปสฺสนาย สมนฺนาคโตติ สตฺตวิธาย อนุปสฺสนาย ยุตฺโต, สตฺตวิธา อนุปสฺสนา นาม อนิจฺจานุปสฺสนา ทุกฺขานุปสฺสนา อนตฺตานุปสฺสนา นิพฺพิทานุปสฺสนา วิราคานุปสฺสนา นิโรธานุปสฺสนา ปฏินิสฺสคฺคานุปสฺสนาติ. ตา วิสุทฺธิมคฺเค วิตฺถาริตา. พฺรูเหตา สุญฺญาคารานนฺติ วฑฺเฒตา สุญฺญาคารานํ, เอตฺถ จ สมถวิปสฺสนาวเสน กมฺมฏฺฐานํ คเหตฺวา รตฺตินฺทิวํ สุญฺญาคารํ ปวิสิตฺวา นิสีทมาโน ภิกฺขุ "พฺรูเหตา สุญฺญาคารานนฺ"ติ เวทิตพฺโพ. เอกภูมิกาทิปาสาเท กุรุมาโนปิ ปน เนวสุญฺญาคารานํ พฺรูเหตาติ ทฏฺฐพฺโพติ.

เอตฺตาวตา จ ยถา ตณฺหาวิปรีตเทสนา ปฐมํ ตณฺหาวเสน อารทฺธาปิ ตณฺหาปทฏฺฐานตฺตา มานทิฏฺฐีนํ มานทิฏฺฐิโย โอสริตฺวา กเมน ปปญฺจตฺตยเทสนา ชาตา, เอวมยํ เทสนา ปฐมํ อธิสีลสิกฺขาวเสน อารทฺธาปิ สีลปทฏฺฐานตฺตา

ตตฺถ ๑- หิ "สีเลเสฺววสฺส ปริปูริการี"ติ เอตฺตาวตา อธิสีลสิกฺขา วุตฺตา. "อชฺฌตฺตํ เจโตสมถมนุยุตฺโต อนิรากตชฺฌาโน"ติ เอตฺตาวตา อธิจิตฺตสิกฺขา, "วิปสฺสนาย สมนฺนาคโต"ติ เอตฺตาวตา อธิปญฺญาสิกฺขา, "พฺรูเหตา สุญฺญาคารานนฺ"ติ อิมินา ปน สมถวเสน สุญฺญาคารวฑฺฒเน อธิจิตฺตสิกฺขา, วิปสฺสนาวเสน อธิปญฺญาสิกฺขาติ เอวํ เทฺวปิ สิกฺขา สงฺคเหตฺวา วุตฺตา. เอตฺถ จ "อชฺฌตฺตํ เจโตสมถนนุยุตฺโต อนิรากตชฺฌาโน"ติ อิเมหิ ปเทหิ สีลานุรกฺขกา เอว จิตฺเตกคฺคตา กถิตา. "วิปสฺสนายา"ติ อิมินา ปเทน สีลานุรกฺขโก สงฺขารปริคฺคโห.