[๖๘] เอวํ อนาคามิมคฺเค วุตฺเต กิญฺจาปิ จตุตฺถมคฺคสฺส วาโร อาคโต, อถ โข นํ ภควา อคฺคเหตฺวาว ยสฺมา น เกวลํ อาสวกฺขยาภิญฺญา เอว สีลานํ อานิสํโส, อปิจ โข โลกิยปญฺจาภิญฺญาโยปิ, ตสฺมา ตาปิ ทสฺเสตุํ ยสฺมา จ อาสวกฺขเย กถิเต เทสนา นิฏฺฐิตา โหติ, เอวํ จ สติ อิเมสํ คุณานํ อกถิตตฺตา อยํ กถา มุณฺฑาภิญฺญากถา นาม ภเวยฺย. ตสฺมา จ อภิญฺญาปาริปูรึ กตฺวา ทสฺเสตุํปิ ยสฺมา จ อนาคามิมคฺเค ฐิตสฺส สุเขน อิทฺธิวิกุพฺพนา อิชฺฌติ สมาธิปริปนฺถานํ กามราคพฺยาปาทานํ สมูหตตฺตา, อนาคามี หิ สีเลสุ จ สมาธิสฺมึ จ ปริปูริการี, ตสฺมา ยุตฺตฏฺฐาเนเยว โลกิยาภิญฺญาโย ทสฺเสตุํปิ "อากงฺเขยฺย เจ ฯเปฯ อเนกวิหิตนฺ"ติ เอวมาทิมาหาติ อสฺส อนุสนฺธิ.

ตตฺถ "อเนกวิหิตํ อิทฺธิวิธนฺ"ติอาทินา นเยน อาคตานํ ปญฺจนฺนํปิ โลกิยาภิญฺญานํ ปาลิวณฺณนา สทฺธึ ภาวนานเยน วิสุทฺธิมคฺเค วุตฺตา.

[๖๙] ฉฏฺฐาภิญฺญาย อาสวานํ ขยาติ อรหตฺตมคฺเคน สพฺพกิเลสานํ ขยา. อนาสวนฺติ อาสววิรหิตํ. เจโตวิมุตฺตึ ปญฺญาวิมุตฺตินฺติ เอตฺถ เจโตวจเนน อรหตฺตผลสมฺปยุตฺโต สมาธิ, ปญฺญาวจเนน ตํสมฺปยุตฺตา ปญฺญา จ วุตฺตา. ตตฺถ จ สมาธิ ราคโต วิมุตฺตตฺตา เจโตวิมุตฺติ, ปญฺญา อวิชฺชาย วิมุตฺตตฺตา ปญฺญาวิมุตฺตีติ เวทิตพฺพา. วุตฺตํ เจตํ ภควตา "โย หิสฺส ภิกฺขเว สมาธิ, ตทสฺส สมาธินฺทฺริยํ, ยา หิสฺส ภิกฺขเว ปญฺญา, ตทสฺส ปญฺญินฺทฺริยํ, อิติ โข ภิกฺขเว ราควิราคา เจโตวิมุตฺติ, อวิชฺชาวิราคา ปญฺญาวิมุตฺตี"ติ, อปิ เจตฺถ สมถผลํ เจโตวิมุตฺติ, วิปสฺสนาผลํ ปญฺญาวิมุตฺตีติ เวทิตพฺพา.