ทุรตฺตวณฺณเมวสฺสาติ ทุฏฺฐุ รชิตวณฺณเมว อสฺส. อปริสุทฺธวณฺณเมวสฺสาติ นีลวณฺโณปิสฺส ปริสุทฺโธ น ภเวยฺย, เสสวณฺโณปิ. ตาทิสญฺหิ วตฺถํ นีลกุมฺภิยา ปกฺขิตฺตํปิ สุนีลํ น โหติ, เสสกุมฺภีสุ ปกฺขิตฺตํปิ สุปีตกาทิวณฺณํ น โหติ, มิลาตนีลกุรณฺฑกณฺณิการพนฺธุชีวกกณวีรปุปฺผวณฺณเมว ๑- โหติ. ตํ กิสฺส เหตูติ ตํ วตฺถํ กิสฺส เหตุ กึ การณา อีทิสํ โหติ, ตสฺมึ วา วตฺเถ รงฺคชาตํ กิสฺส เหตุ อีทิสํ ทุรตฺตวณฺณํ อปริสุทฺธวณฺณํ โหตีติ. ยสฺมา ปน ๒- วตฺถสฺส สงฺกิลิฏฺฐภาโวเยเวตฺถ การณํ, น อญฺญํ กิญฺจิ, ตสฺมา "อปริสุทฺธตฺตา ภิกฺขเว วตฺถสฺสา"ติ อาห.

เอวเมว โขติ อุปมาสมฺปฏิปาทนํ. จิตฺเต สงฺกิลิฏฺเฐติ จิตฺตมฺหิ สงฺกิลิฏฺฐมฺหิ. กสฺมา ปน ภควา สงฺกิลิฏฺฐวตฺเถน โอปมฺมํ อกาสีติ เจ, วายามสาผลฺยทสฺสนตฺถํ. ๓- ยถา หิ อาคนฺตุเกหิ มเลหิ สงฺกิลิฏฺฐํ วตฺถํ ปกติยา ปณฺฑรตฺตา ปุน โธวิยมานํ ปณฺฑรํ โหติ, น ตตฺถ ชาติกาฬเก วิย เอฬกโลเม วายาโม นิปฺผโล โหติ, เอวํ จิตฺตํปิ อาคนฺตุเกหิ กิเลเสหิ สงฺกิลิฏฺฐํ. ปกติยา ปน ตํ สกเลปิ ปฏิสนฺธิภวงฺควาเร ปณฺฑรเมว. ยถาห "ปภสฺสรมิทํ ภิกฺขเว จิตฺตํ, ตญฺจ โข อาคนฺตุเกหิ อุปกฺกิเลเสหิ อุปกฺกิลิฏฺฐนฺ"ติ ๔- ตํ วิโสธิยมานํ สกฺกา ปภสฺสรตรํ กาตุํ, น ตตฺถ วายาโม นิปฺผโลติ, เอวํ วายามสาผลฺยทสฺสนตฺถํ ๓- สงฺกิลิฏฺฐวตฺเถน โอปมฺมมกาสีติ เวทิตพฺโพ.

@๓-๓ ฉ.ม. วายามมหปฺผลทสฺสนตฺถํ ๔ องฺ เอกก. ๒๐/๔๙/๙ ปณิหิตอจฺฉวคฺค