ตสฺสตฺโถ:- ยฺวายํ อนาคามิภิกฺขุ เอวํ "พุทฺเธ อเวจฺจปฺปสาเทน สมนฺนาคโต โหติ ฯเปฯ ธมฺเม ฯเปฯ สํเฆ ฯเปฯ อนุตฺตรํ ปุญฺญกฺเขตฺตํ โลกสฺสา"ติ, ตสฺส ตํ ยโตธิ โข จตฺตํ โหติ ปฏินิสฺสฏฺฐํ สกสกโอธิวเสน จตฺตเมว โหติ, ตํ ตํ กิเลสชาตํ วนฺตํ มุตฺตํ ปหีนํ ปฏินิสฺสฏฺฐํ. สกสกโอธิวเสนาติ เทฺว โอธี กิเลโสธิ จ มคฺโคธิ จ, ตตฺถ กิเลโสธิวเสนาปิ เย กิเลสา ยํมคฺควชฺฌา, เต อญฺญมคฺควชฺเฌหิ อมิสฺสา หุตฺวา สเกเนว โอธินา ปหีนา. มคฺโคธิวเสนาปิ เย กิเลสา เยน มคฺเคน ปหาตพฺพา, เตน เตเยว ปหีนา โหนฺติ. เอวํ สกสกโอธิวเสน ตํ ตํ กิเลสชาตํ จตฺตเมว โหติ ปฏินิสฺสฏฺฐํ, ตํ ปจฺจเวกฺขิตฺวาว ลทฺธโสมนสฺโส ตตุตฺตริปิ โส "พุทฺเธ อเวจฺจปฺปสาเทน สมนฺนาคโตมฺหี"ติ ลภติ อตฺถเวทนฺติ สมฺพนฺโธ.

ยโตธิ โขติปิ ปาโฐ. ตสฺส วเสน อยมตฺโถ, อสฺส ภิกฺขุโน ยโตธิ โข ปน จตฺตํ โหติ ปฏินิสฺสฏฺฐํ. ตตฺถ ยโตติ การณวจนํ, ยสฺมาติ วุตฺตํ โหติ. โอธีติ เหฏฺฐา ตโย มคฺคา วุจฺจนฺติ. กสฺมา? เต หิ โอธึ กตฺวา โกฏฺฐาสํ กตฺวา อุปริอุปริมคฺเคน ปหาตพฺพกิเลเส ฐเปตฺวา ปชหนฺติ, ตสฺมา โอธีติ วุจฺจนฺติ. อรหตฺตมคฺโค ปน กิญฺจิ กิเลสํ อนวเสเสตฺวา ปชหติ, ตสฺมา อโนธีติ วุจฺจติ. อิมสฺส จ ภิกฺขุโน เหฏฺฐา มคฺคตฺตเยน จตฺตํ. เตน วุตฺตํ "ยโตธิ โข ปนสฺส จตฺตํ โหตี"ติ. ตตฺถ โข ปนาติ นิปาตมตฺตํ. อยมฺปน ปิณฺฑตฺโถ, ยสฺมา ปน อสฺส โอธิ จตฺตํ โหติ ปฏินิสฺสฏฺฐํ, ตสฺมา ตํ ปจฺจเวกฺขิตฺวา จ ลทฺธโสมนสฺโส ตตุตฺตริปิ โส "พุทฺเธ อเวจฺจปฺปสาเทน สมนฺนาคโตมฺหี"ติ ลภติ อตฺถเวทนฺติ ยถาปาลิ เนตพฺพํ.

ตตฺถ จตฺตนฺติ อิทํ สกภาวปริจฺจชนวเสน วุตฺตํ. วนฺตนฺติ อิทํ ปน อนาทิยนภาวทสฺสนวเสน. มุตฺตนฺติ อิทํ สนฺตติโต วินิโมจนวเสน. ปหีนนฺติ อิทํ มุตฺตสฺสปิ กฺวจิ อนวฏฺฐานทสฺสนวเสน. ปฏินิสฺสฏฺฐนฺติ อิทํ ปุพฺเพ อาทินฺนปุพฺพสฺส ปฏินิสฺสคฺคทสฺสนวเสน ปริมุขํ วา นิสฺสฏฺฐภาวทสฺสนวเสน ภาวนาพเลน อภิภุยฺย นิสฺสฏฺฐภาวทสฺสนวเสนาติ วุตฺตํ โหติ. ลภติ อตฺถเวทํ ลภติ ธมฺมเวทนฺติ เอตฺถ พุทฺธาทีสุ อเวจฺจปฺปสาโทเยว อรณียโต อตฺโถ, อุปคนฺตพฺพโตติ วุตฺตํ โหติ. ธารณโต ธมฺโม, วินิปติตุํ อปฺปทานโตติ วุตฺตํ โหติ. เวโทติ คนฺโถปิ ญาณมฺปิ โสมนสฺสมฺปิ. "ติณฺณํ เวทานํ ปารคู"ติอาทีสุปิ ๑- คนฺโถ "เวโท"ติ วุจฺจติ.