ตตฺถ สิยา อยุตฺตเมตํ, ปุถุชฺชนานํปิ ภิกฺขุภิกฺขุนีอุปาสกอุปาสิกานํ ธมฺมเทสนํ สุตฺวา โหนฺติเยว ธมฺมํ อภิสเมตาโร, ตสฺมา ปลิปปลิปนฺโน อุทฺธรตีติ, ตํ น ตถา ทฏฺฐพฺพํ. ภควาเยว หิ ตตฺถ อุทฺธรติ, ปสํสามตฺตเมว ปน ธมฺมกถิกา ลภนฺติ รญฺญา ปหิตเลขวาจโก วิย. ยถา หิ รญฺญา ปจฺจนฺตชนปเท ปหิตํ เลขํ ตตฺถ มนุสฺสา เลขํ วาเจตุํ อชานนฺตา โย วาเจตุํ ชานาติ, เตน วาจาเปตฺวา ตมตฺถํ สุตฺวา "รญฺโญ อาณา"ติ อาทเรน สมฺปาเทนฺติ, น จ เนสํ โหติ "เลขวาจกสฺส อยํ อาณา"ติ. เลขวาจโก ปน "วิสฺสฏฺฐาย วาจาย วาเจสิ อเนฬคลายา"ติ ปสํสามตฺตเมว ลภติ, เอวเมว กิญฺจาปิ สาริปุตฺตปฺปภูตโย ธมฺมกถิกา ธมฺมํ เทเสนฺติ, อถ โข ลิขิตปณฺณวาจกา วิย เต โหนฺติ. ภควโตเยว ปน สา ธมฺมเทสนา รญฺโญ อาณา วิย. เย จ ตํ สุตฺวา ธมฺมํ อภิสเมนฺติ, เต ภควาเยว อุทฺธรตีติ เวทิตพฺพา. ธมฺมกถิกา ปน "วิสฺสฏฺฐาย วาจาย ธมฺมํ เทเสนฺติ อเนฬคลายา"ติ ปสํสามตฺตเมว ลภนฺตีติ. ตสฺมา ยุตฺตเมเวตนฺติ. วุตฺตวิปริยาเยน สุกฺกปกฺโข เวทิตพฺโพ.

อทนฺโต อวินีโต อปรินิพฺพุโตติ เอตฺถ ปน อนิพฺพิสตาย อทนฺโต. อสิกฺขิตวินยตาย อวินีโต. อนิพฺพุตกิเลสตาย อปรินิพฺพุโตติ เวทิตพฺโพ. ๒- โส ตาทิโส ปรํ ทเมสฺสติ นิพฺพิสํ กริสฺสติ วิเนสฺสติ วา ติสฺโส สิกฺขา สิกฺขาเปสฺสติ วา ปรินิพฺพาเปสฺสติ วา ตสฺส กิเลเส นิพฺพาเปสฺสตีติ เนตํ ฐานํ วิชฺชติ. วุตฺตวิปริยาเยน สุกฺกปกฺโข เวทิตพฺโพ.

เอวเมว โข จุนฺท วิหึสกสฺส ฯเปฯ ปรินิพฺพานายาติ เอตฺถ ปน เอวมตฺโถ เวทิตพฺโพ:- ยถา หิ อตฺตนา อปลิปปลิปนฺโน ปรํ ปลิปปลิปนฺนํ อุทฺธริสฺสติ, ทนฺโต ทเมสฺสติ, วินีโต วิเนสฺสติ, ปรินิพฺพุโต ปรินิพฺพาเปสฺสตีติ ฐานเมตํ วิชฺชติ. กึ ปน ตนฺติ, อปลิปปลิปนฺนตฺตํ ทนฺตตฺตํ วินีตตฺตํ ปรินิพฺพุตตฺตํ จ, เอวเมว โข จุนฺท วิหึสกสฺส ปุริสปุคฺคลสฺส อวิหึสา โหติ ปรินิพฺพานาย. กึ วุตฺตํ โหติ, โย อตฺตนา อวิหึสโก, ตสฺส ยา อวิหึสา, ยา เอสา วิหึสกสฺส ปรสฺส วิหึสา, ตสฺสา ปรินิพฺพานาย โหติ, อตฺตนา หิ อวิหึสโก, ปรสฺส วิหึสาเจตนํ นิพฺพาเปสฺสตีติ ฐานเมตํ วิชฺชติ. กึ ปน ตนฺติ, อวิหึสกตฺตเมว. ยญฺหิ เยน อตฺตนา อธิคตํ โหติ, เตน ๑- โส ปรํ ตทตฺถาย สมาทเปตุํ สกฺโกตีติ.