@๖ สี., อิ. เตน ภควติ อคารวา หุตฺวา ตโต ปฏฺฐาย ภควโต อุปฏฺฐานมฺปิ ธมฺมสฺสวนมฺปิ อภิณฺหํ น คจฺฉนฺติ. ภควา เตสนฺตํ จิตฺตวารํ ๑- ญตฺวา "อภพฺพา อิเม อิมํ มานขีลํ อนุปหจฺจ มคฺคํ วา ผลํ วา สจฺฉิกาตุนฺ"ติ เตสํ สุตปริยตฺตึ นิสฺสาย อุปฺปนฺนํ มานํ อตฺถุปฺปตฺตึ กตฺวา เทสนากุสโล ภควา มานภญฺชนตฺถํ สพฺพธมฺมมูลปริยายนฺติ เทสนํ อารภิ.

ตตฺถ สพฺพธมฺมมูลปริยายนฺติ สพฺเพสํ ธมฺมานํ มูลปริยายํ. สพฺเพสนฺติ อนวเสสานํ. อนวเสสวาจโก หิ อยํ สพฺพสทฺโท. โส เยน เยน สมฺพนฺธํ คจฺฉติ, ตสฺส ตสฺส อนวเสสตํ ทีเปติ. ยถา "สพฺพํ รูปํ อนิจฺจํ สพฺพา เวทนา อนิจฺจา สพฺพสกฺกายปริยาปนฺเนสุ ธมฺเมสู"ติ. ธมฺมสทฺโท ปนายํ ปริยตฺติสจฺจสมาธิปญฺญาปกติสภาวสุญฺญตาปุญฺญาปตฺติเญยฺยาทีสุ ทิสฺสติ. "อิธ ภิกฺขุ ธมฺมํ ปริยาปุณาติ สุตฺตํ เคยฺยนฺ"ติ อาทีสุ ๒- หิ ธมฺมสทฺโท ปริยตฺติยํ ทิสฺสติ. ๓- "ทิฏฺฐธมฺโม วิทิตธมฺโม"ติ อาทีสุ ๔- สจฺเจสุ. "เอวํธมฺมา เต ภควนฺโต"ติ อาทีสุ สมาธิมฺหิ.

"ยสฺเสเต จตุโร ธมฺมา วานรินฺท ยถา ตว

สจฺจํ ธมฺโม ธิติ จาโค ทิฏฺฐํ โส อติวตฺตตี"ติ. อาทีสุ ๕- ปญฺญาย.

เล่มที่ ๑๒ มัชฌิมนิกาย มูลปัณณาสก์๓๕

ที่มาและฉบับอื่นของ “๑. มูลปริยายสูตร”