สฬายตนวารวณฺณนา

[๙๙] สฬายตนวาเร จกฺขายตนนฺติอาทีสุ ยํ วตฺตพฺพํ, ตํ สพฺพํ วิสุทฺธิมคฺเค ขนฺธนิทฺเทเส เจว อายตนนิทฺเทเส จ วุตฺตนยเมว. นามรูปสมุทยาติ เอตฺถ ปน ยํ นามํ ยญฺจ รูปํ ยญฺจ นามรูปํ ยสฺส อายตนสฺส ปจฺจโย โหติ, ตสฺส วเสน วิสุทฺธิมคฺเค ปฏิจฺจสมุปฺปาทนิทฺเทเส วุตฺตนเยน นามรูปสมุทยา สฬายตนสมุทโย เวทิตพฺโพ. เสสํ วุตฺตปฺปการเมวาติ.

นามรูปวารวณฺณนา

[๑๐๐] นามรูปวาเร นมนลกฺขณํ นามํ. รุปฺปนลกฺขณํ รูปํ. วิตฺถารวาเร ปนสฺส เวทนาติ เวทนากฺขนฺโธ. สญฺญาติ สญฺญากฺขนฺโธ. เจตนา ผสฺโส มนสิกาโรติ สงฺขารกฺขนฺโธ เวทิตพฺโพ. กามญฺจ อญฺเญปิ สงฺขารกฺขนฺธสงฺคหิตา ธมฺมา สนฺติ, อิเม ปน ตโย สพฺพทุพฺพเลสุปิ จิตฺเตสุ สนฺติ. ตสฺมา เอเตสํเยว วเสเนตฺถ สงฺขารกฺขนฺโธปิ ทสฺสิโต. จตฺตาริ จ มหาภูตานีติ เอตฺถ จตฺตารีติ คณนปริจฺเฉโท. มหาภูตานีติ ปฐวีอาปเตชวายานํ เอตํ อธิวจนํ. เยน ปน การเณน ตานิ มหาภูตานีติ วุจฺจนฺติ, โย เจตฺถ อญฺโญ วินิจฺฉยนโย, โส สพฺโพ วิสุทฺธิมคฺเค รูปกฺขนฺธนิทฺเทเส วุตฺโต.