สมุทยญฺจาติอาทีสุ เทฺว ทิฏฺฐีนํ สมุทยา ขณิกสมุทโย ปจฺจยสมุทโย จ. ขณิกสมุทโย ทิฏฺฐีนํ นิพฺพตฺติ. ปจฺจยสมุทโย อฏฺฐฏฺฐานานิ. เสยฺยถีทํ,

@๔ ฉ.ม. ปปญฺจุปฺปตฺติทสฺสนฏฺเฐน ขนฺธาปิ ทิฏฺฐิฏฺฐานํ, อวิชฺชาปิ, ผสฺโสปิ, สญฺญาปิ, วิตกฺโกปิ, อโยนิโส- มนสิกาโรปิ, ปาปมิตฺโตปิ, ปรโต โฆโสปิ ทิฏฺฐิฏฺฐานํ. "ขนฺธา เหตุ ขนฺธา ปจฺจโย ทิฏฺฐีนํ *- อุปาทาย สมุฏฺฐานฏฺเฐน. เอวํ ขนฺธาปิ ทิฏฺฐิฏฺฐานํ. อวิชฺชา, ผสฺโส, สญฺญา, วิตกฺโก, อโยนิโสมนสิกาโร, ปาปมิตฺโต, ปรโตโฆโส เหตุ ปรโตโฆโส ปจฺจโย ทิฏฺฐีนํ อุปาทาย สมุฏฺฐานฏฺเฐน. เอวํ ปรโตโฆโสปิ ทิฏฺฐิฏฺฐานํ". ๑- อตฺถงฺคมาปิ เทฺวเยว ขณิกตฺถงฺคโม ปจฺจยตฺถงฺคโม จ. ขณิกตฺถงฺคโม นาม ขโย วโย เภโท ปริเภโท อนิจฺจตา อนฺตรธานํ. ปจฺจยตฺถงฺคโม นาม โสตาปตฺติมคฺโค. โสตาปตฺติมคฺโค หิ ทิฏฺฐีนํ สมุคฺฆาโตติ ๒- วุตฺโต.

อสฺสาทนฺติ ทิฏฺฐิมูลกํ อานิสํสํ. สนฺธาย วุตฺตํ "ยํทิฏฺฐิโก สตฺถา โหติ, ตํทิฏฺฐิกา สาวกา โหนฺติ. ยํทิฏฺฐิกํ ๓- สตฺถารํ สาวกา สกฺกโรนฺติ, ครุกโรนฺติ, มาเนนฺติ, ปูเชนฺติ, ลภนฺติ ตโตนิทานํ จีวรปิณฺฑปาตเสนาสนคิลานปจฺจย- เภสชฺชปริกฺขารานํ. ๔- อยํ ภิกฺขเว ทิฏฺฐิยา ทิฏฺฐธมฺมิโก อานิสํโส"ติ. อาทีนวนฺติ. ทิฏฺฐิคฺคหณมูลกํ อุปทฺทวํ. โส วคฺคุลิวตฺตํ ๕- อุกฺกุฏิกปฺปธานํ กณฺฏกาปสฺสยตา ปญฺจาตปตปฺปนํ ๖- ๗- มรุปฺปปาตปตนํ เกสมสฺสุโลจนํ อปฺปาณกชฺฌานนฺติอาทีนํ ๗- วเสน เวทิตพฺโพ. นิสฺสรณนฺติ ทิฏฺฐีนํ นิสฺสรณํ นาม นิพฺพานํ. ยถาภูตํ นปฺปชานนฺตีติ เย เอตํ สพฺพํ ยถาสภาวํ น ชานนฺติ. น ปริมุจฺจนฺติ ทุกฺขสฺมาติ สกลวฏฺฏทุกฺขโต น ปริมุจฺจนฺติ. อิมินา เอเตสํ นิฏฺฐา นาม นตฺถีติ ทสฺเสติ. ปริมุจฺจนฺติ ทุกฺขสฺมาติ สกลวฏฺฏทุกฺขโต ปริมุจฺจนฺติ. อิมินา เอเตสํ นิฏฺฐา นาม อตฺถีติ ทฺวินฺนํ อฏฺฏการกานํ อฏฺฏํ ฉินฺทนฺโต วิย สาสนสฺมึเยว นิฏฺฐาย อตฺถิตํ ปติฏฺฐเปติ.

เล่มที่ ๑๒ มัชฌิมนิกาย มูลปัณณาสก์๕๑๐

ที่มาและฉบับอื่นของ “๑. จูฬสีหนาทสูตร”