@๔ ปาลิ., ฉ.ม. อุปสงฺกมิตา ๕ ที. มหา. ๑๐/๑๗๒/๙๘ มหาปรินิพฺพานสุตฺต

@๖ ฉ.ม. อามุกฺกมณิกุณฺฑลา ๗ ฉ.ม. เต จ ๘ ฉ.ม. มงฺคุลจฺฉวีปิ โหติ. ๑- สตฺถา อตฺตโน ปพฺพชิตเวเสเนว คจฺฉติ, เตสํ ปน ตาทิโส หุตฺวา อุปฏฺฐาติ, คนฺตฺวา ราชาสเน นิสินฺนํ อตฺตานํ ทสฺเสติ, เตสํ "อชฺช อมฺหากํ ราชา อติวิย วิโรจตี"ติ โหติ. เต จ ภินฺนสฺสราปิ ๒- โหนฺติ คมฺภีรสฺสราปิ ๓- กากสฺสราปิ. สตฺถา พฺรหฺมสฺสเรเนว ธมฺมํ กเถติ. ตาทิสโก มยฺหํ สโร โหตีติ อิทํ ปน ภาสนฺตรํ สนฺธาย กถิตํ. มนุสฺสานํ ปน ตํ สุตฺวา "อชฺช ราชา มธุเรน สทฺเทน ๔- กเถตี"ติ โหติ. กเถตฺวา ปกฺกนฺเต จ ภควติ ปุน ราชานํ อาคตํ ทิสฺวา "โก นุโข อยนฺ"ติ วีมํสา อุปฺปชฺชติ.

อิทํ วุตฺตํ โหติ:- โก นุโข อยํ อิมสฺมึ ฐาเน อิทาเนว มคธภาสาย ๕- สีหลภาสาย ๖- มธุเรน สเรน กเถนฺโต อนฺตรหิโต, กึ เทโว อุทาหุ มนุสฺโสติ. กิมตฺถํ ปเนวํ อชานนฺตานํ ธมฺมํ เทเสตีติ. วาสนตฺถาย. เอวํ สุโตปิ หิ ธมฺโม อนาคเต ปจฺจโย โหติเยวาติ อนาคตํ ปฏิจฺจ เทเสติ. ๗-

สนฺนิสินฺนปุพฺพนฺติ สงฺคมฺม นิสินฺนปุพฺพํ. สลฺลปิตปุพฺพนฺติ อาลาปสลฺลาโป กตปุพฺโพ. สากจฺฉาติ ธมฺมสากจฺฉาปิ สมาปชฺชิตปุพฺพา. อเนกสตํ พฺราหฺมณ- ปริสนฺติอาทินา หิ ๘- โสณทณฺฑสมาคมาทิวเสน เจว อญฺญจกฺกวาฬวเสน จ สมฺภโว เวทิตพฺโพ.