ปฐวีวารวณฺณนา

เอวํ ปุถุชฺชนํ ทสฺเสตฺวา ๓- อิทานิ ตสฺส ปฐวีอาทีสุ วตฺถูสุ สพฺพสกฺกายธมฺมชนิกํ มญฺญนํ ทสฺเสนฺโต ปฐวึ ปฐวิโตติอาทิมาห.

ตตฺถ ลกฺขณปฐวี สสมฺภารปฐวี อารมฺมณปฐวี สมฺมติปฐวีติ จตุพฺพิธา ปฐวี.

ตาสุ "กตมา จ อาวุโส อชฺฌตฺติกา ปฐวีธาตุ? ยํ อชฺฌตฺตํ ปจฺจตฺตํ กกฺขฬํ ขริคตนฺ"ติ อาทีสุ ๔- วุตฺตา ลกฺขณปฐวี. "ปฐวึ ขเณยฺย วา ขณาเปยฺย วา"ติ อาทีสุ ๕- วุตฺตา สสมฺภารปฐวี. เย จ เกสาทโย วีสติโกฏฺฐาสา อโยโลหาทโย จ พาหิรา, สา หิ วณฺณาทีหิ สมฺภาเรหิ สทฺธึ ปฐวีติ สสมฺภารปฐวี. "ปฐวีกสิณเมโก สญฺชานาตี"ติ อาทีสุ ๖- อาคตา ปน อารมฺมณปฐวี นิมิตฺตปฐวีติปิ วุจฺจติ. ปฐวีกสิณชฺฌานลาภี เทวโลเก นิพฺพตฺโต อาคมนวเสน ปฐวีเทวตาติ นามํ ลภติ อยํ สมฺมติปฐวีติ เวทิตพฺพา. สา สพฺพาปิ อิธ ลพฺภติ.