ทฬฺหธมฺโม ๑- ธนุคฺคโหติ ทฬฺหธนุํ คเหตฺวา ฐิโต อิสฺสาโส. ทฬฺหธนุ นาม ทฺวิสหสฺสถามํ วุจฺจติ, ทฺวิสหสฺสถามํ นาม ยสฺส อาโรปิตสฺส ชิยาพนฺโธ โลหสีสาทีนํ ภาโร ทณฺเฑ คเหตฺวา ยาว กณฺฐปฺปมาณา ๒- อุกฺขิตฺตสฺส ปฐวิโต มุจฺจติ. สิกฺขิโตติ ทสทฺวาทส วสฺสานิ อาจริยกุเล อุคฺคหิตสิปฺโป. กตหตฺโถติ โกจิ สิปฺปเมว อุคฺคณฺหาติ. กตหตฺโถ น โหติ, อยํ ปน กตหตฺโถ จิณฺณวสีภาโว. กตูปาสโนติ ราชกุลาทีสุ ทสฺสิตสิปฺโป. ลหุเกน อสเนนาติ อนฺโต สุสิรํ กตฺวา ตุลาทีนิ ปูเรตฺวา กตลาขาปริกมฺเมน สลฺลหุกกณฺเฑน. เอวํ กตํ หิ เอกอุสภคามิ เทฺว อุสภานิ คจฺฉติ, อฏฺฐอุสภคามิ โสฬส อุสภานิ คจฺฉติ. อปฺปกสิเรนาติ นิทฺทุกฺเขน. อติปาเตยฺยาติ อติกฺกเมยฺย. เอวํ อธิมตฺตสติมนฺโตติ ยถา โส ธนุคฺคโห ตํ วิทตฺถิจตุรงฺคุลจฺฉายํ สีฆเมว อติกฺกเมติ, เอวํ ปทสตํปิ ปทสหสฺสํปิ อุคฺคเหตุํ อุปธาเรตุํ สชฺฌายิตุํ อตฺถการณานิ จ อุปปริกฺขิตุํ สมตฺถาติ ๓- อตฺโถ. อญฺญตฺร อสิตปีตขายิตสายิตาติ อสิตปีตาทีนิ หิ ภควตาปิ กาตพฺพานิ โหนฺติ, ภิกฺขูหิปิ. ตสฺมา เตสํ กรณมตฺตกาลํ ฐเปตฺวาติ ทสฺเสติ.

อปริยาทินฺนาเยวาติ อปริกฺขีณา เอว. สเจ หิ เอโก ภิกฺขุ กายานุปสฺสนํ ปุจฺฉติ, อญฺโญ เวทนานุปสฺสนํ, อญฺโญ จิตฺตานุปสฺสนํ, อญฺโญ ธมฺมานุปสฺสนํ. อิมินา ปุฏฺโฐ ๔- อหํ ปุจฺฉิสฺสามีติ เอโก เอกํ น โอโลเกติ. เอวํ สนฺเตปิ เตสํ วาโร ปญฺญายติ. เอวํ พุทฺธานํ ปน วาโร น ปญฺญายติ, วิทตฺถิจตุรงฺคุลจฺฉายํ สีฆเมว ๕- อติกฺกมนโต ปุเรตรํเยว ภควา จุทฺทสวิเธน กายานุปสฺสนํ, นววิเธน เวทนานุปสฺสนํ, โสฬสวิเธน จิตฺตานุปสฺสนํ, ปญฺจวิเธน ธมฺมานุปสฺสนํ กเถติ. ติฏฺฐนฺตุ วา ตาว เอเต จตฺตาโร. สเจ หิ อญฺเญ จตฺตาโร สมฺมปฺปธาเนสุ, อญฺเญ อิทฺธิปาเทสุ, อญฺเญ ปญฺจินฺทฺริเยสุ, ๖- อญฺเญ ปญฺจพเลสุ, ๗- อญฺเญ สตฺต โพชฺฌงฺเคสุ, อญฺเญ อฏฺฐสุ มคฺคงฺเคสุ ปญฺหํ ปุจฺเฉยฺยุํ, ตํปิ ภควา กเถยฺย. ติฏฺฐนฺตุ วา เอเต อฏฺฐ. สเจ อญฺเญ สตฺตตึสชนา โพธิปกฺขิเยสุ ปญฺหํ ปุจฺเฉยฺยุํ, ตํปิ ภควา ตาวเทว กเถยฺย. กสฺมา?