@๔ ฉ.ม. วุจฺเจถ เนว อภินนฺทึสูติ เอวเมตนฺติ น สมฺปฏิจฺฉึสุ. นปฺปฏิกฺโกสึสูติ นยิทํ เอวนฺติ น ปฏิเสเธสุํ. กสฺมา? เต กิร ติตฺถิยา นาม อนฺธสทิสา, ๑- ชานิตฺวา วา อชานิตฺวา วา กเถยฺยุนฺติ นาภินนฺทึสุ, ปริญฺญนฺติ วจเนน อีสกํ สาสนคนฺโธ อตฺถีติ นปฺปฏิกฺโกสึสุ. ชนปทวาสิโน วา เอเต สกสมยปรสมเยสุ น สุฏฺฐุ กุสลาติปิ อุภยํ อกํสุ. ๒-

[๑๖๕] น เจว สมฺปายิสฺสนฺตีติ สมฺปาเทตฺวา กเถตุํ น สกฺขิสฺสนฺติ. อุตฺตริญฺจ วิฆาตนฺติ อสมฺปายนโต อุตฺตรึ จ ๓- ทุกฺขํ อาปชฺชิสฺสนฺติ. สมฺปาเทตฺวา กเถตุํ อสกฺโกนฺตานํ นาม หิ ทุกฺขํ อุปฺปชฺชติ. ยถา ตํ ภิกฺขเว อวิสยสฺมินฺติ เอตฺถ ยถาติ การณวจนํ, ตนฺติ นิปาตมตฺตํ. ยสมา อวิสเย ปเญฺห ๔- ปุจฺฉิโต โหตีติ อตฺโถ. สเทวเกติ สหเทวเก. ๕- สมารกาทีสุปิ เอเสว นโย. เอวํ ตีณิ ฐานานิ โลเก ปกฺขิปิตฺวา เทฺว ปชายาติ ปญฺจหิปิ สตฺตโลกเมว ปริยาทิยิตฺวา เอตสฺมึ สเทวกาทิเภเท โลเก กํ ๖- เทวํ วา มนุสฺสํ วา น ปสฺสามีติ ทีเปติ. อิโต วา ปน สุตฺวาติ อิโต วา ปน มม สาสนโต สุตฺวา, อตถาคโตปิ อตถาคตสาวโกปิ อาราเธยฺย ปริโตเสยฺย. อญฺญถา อาราธนา ๗- นาม นตฺถีติ ทสฺเสติ.

[๑๖๖] อิทานิ อตฺตโน เตสํ ปญฺหานํ เวยฺยากรเณน จิตฺตาราธนํ ทสฺเสนฺโต โก จ ภิกฺขเวติอาทิมาห. กามคุณาติ กามยิตพฺพฏฺเฐน กามา. พนฺธนฏฺเฐน คุณา. "อนุชานามิ ภิกฺขเว อาหฏานํ วตฺถานํ ทิคุณํ สํฆาฏินฺ"ติ ๘- เอตฺถ ๙- ปฏลฏฺโฐ คุณฏฺโฐ. "อจฺเจนฺติ กาลา ตรยนฺติ รตฺติโย, วโยคุณา อนุปุพฺพํ ชหนฺตี"ติ ๑๐- เอตฺถ ราสฏฺโฐ คุณฏฺโฐ. "สตคุณา ทกฺขิณา ปาฏิกงฺขิตพฺพา"ติ ๑๑- เอตฺถ อานิสํสฏฺโฐ คุณฏฺโฐ. "อนฺตํ อนฺตคุณํ ๑๒- กยิรา

เล่มที่ ๑๒ มัชฌิมนิกาย มูลปัณณาสก์๕๙๐

ที่มาและฉบับอื่นของ “๓. มหาทุกขักขันธสูตร”