@๔ ฉ.ม. เอโกติ ๕ ฉ.ม. อุทฺธํเยว, สี. อุพฺภํเยว อปริเสสสงฺขาตํ ญาณทสฺสนํ ปฏิชานาติ, ปฏิชานนฺโต จ เอวํ ปฏิชานาติ "จรโต เม ติฏฺฐโต จ ฯเปฯ ปจฺจุปฏฺฐิตนฺ"ติ. ตตฺถ สตตนฺติ นิจฺจํ. สมิตนฺติ ตสฺเสว เววจนํ.

[๑๘๐] กึ ปน ตุเมฺห อาวุโส นิคนฺถา ชานาถ เอตฺตกํ วา ทุกฺขํ นิชฺชิณฺณนฺติ อิทํ ภควา ปุริโส นาม ยํ กโรติ, ตํ ชานาติ. วีสติกหาปเณ อิณํ คเหตฺวา ทส ทตฺวา "ทส เม ทินฺนา ทส ฐิตา"ติ ๑- ชานาติ, เตปิ ทตฺวา "สพฺพกิจฺเจ ๒- สพฺพํ ทินฺนนฺ"ติ ชานาติ. เขตฺตสฺส ตติยํ ภาคํ ลายิตฺวา "เอโก ภาโค ลายิโต, เทฺว อวสิฏฺฐา"ติ ชานาติ. ปุน เอกํ ลายิตฺวา "เทฺว ลายิตา, เอโก อวสิฏฺโฐ"ติ ชานาติ. ตสฺมึปิ ลายิเต "สพฺพํ นิฏฺฐิตนฺ"ติ ชานาติ, เอวํ สพฺพกิจฺเจสุ กตญฺจ อกตญฺจ ชานาติ, ตุเมฺหหิปิ ตถา ญาตพฺพํ สิยาติ ทสฺเสติ. อกุสลานํ ธมฺมานํ ปหานนฺติ อิมินา อกุสลํ ปหาย กุสลํ ภาเวตฺวา สุทฺธตฺตํ ๓- ปตฺโต นิคนฺโถ นาม ตุมฺหากํ สาสเน อตฺถีติ ปุจฺฉติ.

เอวํ สนฺเตติ ตุมฺหากํ เอวํ ชานนภาเว ๔- สติ. ลุทฺทาติ ลุทฺทาจรา. โลหิตปาณิโนติ ปาเณ ชีวิตา โวโรเปนฺตา โลหิเตน มกฺขิตปาณิโน. ปาณํ หิ หนนฺตสฺสปิ ยสฺส โลหิเตน ปาณิ นาม ๕- มกฺขิยติ, โสปิ โลหิตปาณีเตฺวว วุจฺจติ. กุรูรกมฺมนฺตาติ ทารุณกมฺมา. มาตริ ปิตริ ธมฺมิกสมณพฺราหฺมณาทีสุ จ กตาปราธา. มาควิกาทโย วา กกฺขฬกมฺมา.

เล่มที่ ๑๒ มัชฌิมนิกาย มูลปัณณาสก์๖๐๓

ที่มาและฉบับอื่นของ “๔. จูฬทุกขักขันธสูตร”