@๔ ฉ.ม. อนุมินิตพฺพ...., ม.มู. ๑๒/๑๘๓/๑๔๘ สํสนฺเทตพฺพํ ๕ ฉ.ม. โหติ มคฺคํ ภาเวนฺตสฺส สมุจฺเฉทปฺปหานํ กถิตํ. ผเล อาคเต ปฏิปสฺสทฺธิปฺปหานํ, นิพฺพาเน อาคเต นิสฺสรณปฺปหานนฺติ เอวํ อิมสฺมึ สุตฺเต สพฺพํ ปหานํ กถิตํว โหติ.
อิทํ หิ สุตฺตํ ภิกฺขุปาฏิโมกฺขํ นามาติ โปราณา วทนฺติ. อิติ ๑- ทิวสสฺส ติกฺขตฺตุํ ปจฺจเวกฺขิตพฺพํ. ปาโต เอว วสนฏฺฐานํ ปวิสิตฺวา นิสินฺเนน "อิเม เอตฺตกา กิเลสา อตฺถิ นุ โข มยฺหํ นตฺถี"ติ ปจฺจเวกฺขิตพฺพํ. ๒- สเจ อตฺถีติ ปสฺสติ, เตสํ ปหานาย วายมิตพฺพํ. โน เจ ปสฺสติ, สุปพฺพชิโตสฺมีติ อตฺตมเนน ภวิตพฺพํ. ภตฺตกิจฺจํ กตฺวา รตฺติฏฺฐาเน วา ทิวาฏฺฐาเน วา นิสีทิตฺวาปิ ปจฺจเวกฺขิตพฺพํ. สายํ วสนฏฺฐาเน นิสีทิตฺวาปิ ปจฺจเวกฺขิตพฺพํ. ติกฺขตฺตุํ อสกฺโกนฺเตน ทฺวิกฺขตฺตุํ ๓- ปจฺจเวกฺขิตพฺพํ. เทฺว วาเร อสกฺโกนฺเตน ปน อวสฺสํ เอกวารํ ปจฺจเวกฺขิตพฺพํ, อปจฺจเวกฺขิตุํ น วฏฺฏตีติ. วทนฺติ เสสํ สพฺพตฺถ อุตฺตานตฺถเมวาติ.
ปปญฺจสูทนิยา มชฺฌิมนิกายฏฺฐกถาย