"สา โข ปเนสา ตณฺหา กตฺถ อุปฺปชฺชมานา อุปฺปชฺชติ, กตฺถ นิวิสมานา นิวิสตี"ติ ๗- หิ ๘- วตฺวา "ยํ โลเก ปิยรูปํ สาตรูปํ, เอตฺเถสา ตณฺหา

@๔ ฉ.ม. นานาวาทมตฺตํ ๕ ฉ.ม. อยํ ปาโฐ น ทิสฺสติ ๖ ฉ.ม. ปิยสุญฺญกรณํ

@๗ อภิ. วิภงฺค. ๓๕/๒๐๓/๑๒๐ สมุทยสจฺจ ๘ ฉ.ม. หิ-สทฺโท น ทิสฺสติ อุปฺปชฺชมานา อุปฺปชฺชติ, เอตฺถ นิวิสมานา นิวิสติ. กิญฺจ โลเก ปิยรูปํ สาตรูปํ. จกฺขุ โลเก ปิยรูปํ สาตรูปนฺ"ติอาทินา ๑- นเยน ทฺวาทสสุเยว อายตเนสุ ตสฺสา อุปฺปตฺติ จ นิโรโธ จ วุตฺโต. ยเถว จ ตณฺหา ทฺวาทสสุ อายตเนสุ อุปฺปชฺชิตฺวา นิพฺพานํ อาคมฺม นิรุทฺธาปิ อายตเนสุ ปุน สมุทาจารสฺส อภาวโต อายตเนสุเยว นิรุทฺธาติ วุตฺตา, เอวมิเมปิ ปาปกา อกุสลา ธมฺมา อายตเนสุ นิรุชฺฌนฺตีติ เวทิตพฺพา. อถวา ยฺวายํ อภินนฺทนาทีนํ อภาโวว ราคานุสยาทีนํ อนฺโตติ วุตฺโต. เอตฺเถเต ราคานุสยาทีนํ อนฺโตติ ลทฺธโวหาเร นิพฺพาเน ปาปกา อกุสลา ธมฺมา อปริเสสา นิรุชฺฌนฺติ. ยญฺหิ ยตฺถ นตฺถิ, ตํ ตตฺถ นิรุทฺธํ นาม โหติ, สฺวายมตฺโถ นิโรธปเญฺหน ๒- ทีเปตพฺโพ. วุตฺตํ เหตํ "ทุติยชฺฌานํ สมาปนฺนสฺส วิตกฺกวิจารา วจีสงฺขารา ปฏิปสฺสทฺธา โหนฺตี"ติอาทิ. ๓-