[๒๐๙] เนกฺขมฺมนฺติ จ กาเมหิ นิสฺสฏํ สพฺพํ กุสลํ, เอกธมฺเม สงฺคยฺหมาเน นิพฺพานเมว. ตตฺริทํ โอปมฺมสํสนฺทนํ:- กิฏฺฐสมฺพาธํ วิย หิ รูปาทิอารมฺมณํ, กูฏคาโว วิย กูฏจิตฺตํ, ปณฺฑิตโคปาลโก วิย โพธิสตฺโต, จตุพฺพิธภยํ วิย อตฺตปรูภยพฺยาพาธาย สํวตฺตนวิตกฺกา, ๑๑- ปณฺฑิตโคปาลสฺส
@๕ ฉ.ม. อตฺถทีปิกํ ๖ ฉ.ม. ปิฏฺฐิยํ ๗ ฉ.ม. สาธุกํ ๘ ฉ.ม. ลามกํ
@๙ ฉ.ม. โอตารํ ๑๐ ฉ.ม. อิทํ ตสฺเสว ๑๑ ฉ.ม.......วิตกฺโก จตุพฺพิธํ ภยํ ทิสฺวา กิฏฺฐสมฺพาเธ อปฺปมาเทน โครกฺขนํ วิย โพธิสตฺตสฺส ฉพฺพสฺสานิ ปธานํ ปทหโต อตฺตพฺยาพาธาทิภยํ ทิสฺวา รูปาทีสุ อารมฺมเณสุ ยถา กามวิตกฺกาทโย น อุปฺปชฺชนฺติ, เอวํ จิตฺตรกฺขนํ. ปญฺญาวุฑฺฒิโกติ ๑- อาทีสุ อนุปฺปนฺนาย โลกิยโลกุตฺตรปญฺญาย อุปฺปาทาย, อุปฺปนฺนาย จ วุฑฺฒิยา สํวตฺตตีติ ปญฺญาวุฑฺฒิโก. น ทุกฺขโกฏฺฐาสาย สํวตฺตตีติ อวิฆาตปกฺขิโก. นิพฺพานธาตุสจฺฉิกิริยาย สํวตฺตตีติ นิพฺพานสํวตฺตนิโก. รตฺติญฺเจปิ ตํ ภิกฺขเว อนุวิตกฺเกยฺยนฺติ สกลรตฺติญฺเจปิ ตํ วิตกฺกํ ปวตฺเตยฺยํ. ตโตนิทานนฺติ ตํมูลกํ. โอหญฺเญยฺยาติ อุคฺฆาฏิเยยฺย, อุทฺธจฺจาย สํวตฺเตยฺยาติ อตฺโถ. อาราติ ทูเร. สมาธิมฺหาติ อุปจารสมาธิโตปิ อปฺปนาสมาธิโตปิ. โส โข อหํ ภิกฺขเว อชฺฌตฺตเมว จิตฺตนฺติ โส อหํ ภิกฺขเว มา เม จิตฺตํ สมาธิมฺหา ทูเร โหตูติ อชฺฌตฺตเมว จิตฺตํ สณฺฐเปมิ, โคจรชฺฌตฺเต ฐเปมีติ อตฺโถ. สนฺนิสาเทมีติ ตตฺเถว จ นํ สนฺนิสีทาเปมิ. เอโกทึ กโรมีติ เอกคฺคํ กโรมิ. สมาทหามีติ สมฺมา อาทหามิ, สุฏฺฐุ อาโรเปมีติ อตฺโถ. มา เม จิตฺตํ อุคฺฆาฏีติ ๒- มา มยฺหํ จิตฺตํ อุคฺฆาฏยิตฺถ ๓- มา อุทฺธจฺจาย สํวตฺตตูติ อตฺโถ.