ทนฺเตภิ ทนฺตมาธายาติ เหฏฺฐาทนฺเต อุปริทนฺตํ ฐเปตฺวา. เจตสา จิตฺตนฺติ กุสลจิตฺเตน อกุสลจิตฺตํ อภินิคฺคณฺหิตพฺพํ. พลวา ปุริโสติ ยถา ถามสมฺปนฺโน มหาพโล ปุริโส ทุพฺพลํ ปุริสํ สีเส วา คเล วา ขนฺเธ วา
@๔ ฉ.ม. ติฏฺฐา"ติ ๕ ขุ. ชา. จตุกฺก. ๒๗/๕๘๗/๑๔๓ ๖ ฉ.ม. อปรมฺปิ คเหตฺวา อภินิคฺคณฺเหยฺย อภินิปฺปีเฬยฺย อภิสนฺตาเปยฺย, สนฺตตฺตํ, กิลนฺตํ มุจฺฉาปเรตํ วิย กเรยฺย, เอวเมว ภิกฺขุนา วิตกฺเกหิ สทฺธึ ปฏิมลฺเลน หุตฺวา "เก จ ตุเมฺห โก จาหนฺ"ติ อภิภวิตฺวา "กามํ ตโจ จ นหารุ จ อฏฺฐิ จ อวสิสฺสตุ ๑- สรีเร อุปสุสฺสตุ มํสโลหิตนฺ"ติ ๒- เอวํ มหาวิริยํ ปคฺคยฺห วิตกฺกา นิคฺคณฺหิตพฺพาติ ทสฺเสนฺโต อิมํ อตฺถทีปกํ ๓- อุปมํ อาห. ๔-
[๒๒๑] ยโต จ โข ๕- ภิกฺขเวติ อิทํ มริยาทภาชนียํ นาม, ตํ อุตฺตานตฺถเมว. ยถา ปน สตฺถาจริโย ติโรรฏฺฐา อาคตํ ราชปุตฺตํ ปญฺจาวุธสิปฺปํ อุคฺคณฺหาเปตฺวา "คจฺฉ, อตฺตโน รฏฺเฐ รชฺชํ คณฺห, สเจ เต อนฺตรามคฺเค โจรา อุฏฺฐหนฺติ, ธนุนา กมฺมํ กตฺวา คจฺฉ, สเจ เต ธนุ นสฺสติ วา ภิชฺชติ วา สตฺติยา อสินา"ติ เอวํ ปญฺจหิปิ อาวุเธหิ กตฺตพฺพํ ทสฺเสตฺวา อุยฺโยเชติ, โส ตถา กตฺวา สกํ รฏฺฐํ คนฺตฺวา รชฺชํ คเหตฺวา รชฺชสิรึ อนุโภติ, เอวเมว ภควา อธิจิตฺตมนุยุตฺตํ ภิกฺขุํ อรหตฺตคหณตฺถาย อุยฺโยเชนฺโต "สจสฺส อนฺตรา อกุสลวิตกฺกา อุปฺปชฺชนฺติ, อญฺญนิมิตฺตปพฺเพ ฐตฺวา เต นิคฺคเหตฺวา ๖- วิปสฺสนํ วฑฺเฒตฺวา อรหตฺตํ ปาปุณิสฺสติ, ตตฺถ อสกฺโกนฺโต อาทีนวปพฺเพ ฐตฺวา, ตตฺราปิ อสกฺโกนฺโต อสติปพฺเพ ฐตฺวา, ตตฺราปิ อสกฺโกนฺโต วิตกฺกมูลกเภทปพฺเพ ฐตฺวา, ตตฺราปิ อสกฺโกนฺโต อภินิคฺคณฺหนปพฺเพ ฐตฺวา วิตกฺเก นิคฺคณฺหิตฺวา วิปสฺสนํ วฑฺเฒตฺวา อรหตฺตํ ปาปุณิสฺสตี"ติ อิมานิ ปญฺจ ปพฺพานิ เทเสสิ.