ตสฺมาติห ภิกฺขเวติ ภิกฺขเว ยสฺมา เอตรหิปิ อญฺญทาปิ รูปํ อนิจฺจํ ทุกฺขํ อนตฺตา, ตสฺมาติ อตฺโถ. ยํ กิญฺจิ รูปนฺติอาทีนิ วิสุทฺธิมคฺเค ขนฺธนิทฺเทเส วิตฺถาริตาเนว.

[๒๔๕] นิพฺพินฺทตีติ อุกฺกณฺฐติ. เอตฺถ จ นิพฺพิทาติ วุฏฺฐานคามินีวิปสฺสนา อธิปฺเปตา. วุฏฺฐานคามินีวิปสฺสนาย หิ พหูนิ นามานิ. เอสา หิ กตฺถจิ สญฺญคฺคนฺติ วุตฺตา. กตฺถจิ ธมฺมฏฺฐิติญาณนฺติ. กตฺถจิ ปาริสุทฺธิปธานิยงฺคนฺติ. กตฺถจิ ปฏิปทาญาณทสฺสนวิสุทฺธีติ. กตฺถจิ ตมฺมยํ ปริยาทานนฺติ. ๑- กตฺถจิ ตีหิ นาเมหิ. กตฺถจิ ทฺวีหิ. ๒-

ตตฺถ โปฏฺฐปาทสุตฺเต ตาว "สญฺญา โข โปฏฺฐปาท ปฐมํ อุปฺปชฺชติ, ปจฺฉา ญาณนฺ"ติ ๓- เอวํ สญฺญคฺคนฺติ วุตฺตา. สุสิมสุตฺเต "ปุพฺเพ โข สุสิม ธมฺมฏฺฐิติญาณํ, ปจฺฉา นิพฺพาเน ญาณนฺ"ติ ๔- เอวํ ธมฺมฏฺฐิติญาณนฺติ วุตฺตา. ทสุตฺตรสุตฺเต "ปฏิปทาญาณทสฺสนวิสุทฺธิปธานิยงฺคนฺ"ติ ๕- เอวํ ปาริสุทฺธิ- ปธานิยงฺคนฺติ วุตฺตา รถวินีเต "กึ นุ โข อาวุโส ปฏิปทาญาณทสฺสนวิสุทฺธตฺถํ ภควติ พฺรหฺมจริยํ วุสฺสตี"ติ ๖- เอวํ ปฏิปทาญาณทสฺสนวิสุทฺธีติ วุตฺตา. สฬายตนวิภงฺเค "อตมฺมยตํ ภิกฺขเว นิสฺสาย อตมฺมยตํ อาคมฺม ยายํ อุเปกฺขา นานตฺตา นานตฺตสิตา, ตํ อภินิวชฺเชตฺวา ยายํ อุเปกฺขา เอกตฺตา เอกตฺตสิตา, ตํ นิสฺสาย ตํ อาคมฺม เอวเมติสฺสา ปหานํ โหติ, เอวเมติสฺสา สมติกฺกโม โหตี"ติ ๗- เอวํ ตมฺมยํ ปริยาทานนฺติ วุตฺตา. ปฏิสมฺภิทามคฺเค "ยา จ มุญฺจิตุกมฺยตา,

เล่มที่ ๑๒ มัชฌิมนิกาย มูลปัณณาสก์๖๘๘

ที่มาและฉบับอื่นของ “๒. อลคัททูปมสูตร”