@๕-๕ ฉ.ม. สรีรธาตุ น เอกฆนา โหติ อหํ ทิฏฺโฐ, เยหิ น ทิฏฺโฐ, เตว พหุตรา, เต เม ธาตุโย อาทาย ตตฺถ ตตฺถ ปูเชนฺตา สคฺคปรายนา ภวิสฺสนฺตี"ติ ปรินิพฺพานกาเล "อตฺตโน สรีรํ วิปฺปกิริยตู"ติ อธิฏฺฐาสิ. ทีฆายุกพุทฺธานํ ปน สุวณฺณกฺขนฺโธ วิย เอกฆนํ ธาตุสรีรํ ติฏฺฐติ.

กสฺสปสฺสาปิ ภควโต ตเถว อฏฺฐาสิ. ตโต มหาชนา สนฺนิปติตฺวา "ธาตุโย เอกฆนา น สกฺกา วิโยเชตุํ, กึ กริสฺสามา"ติ สมฺมนฺตยิตฺวา เอกฆนเมว เจติยํ กริสฺสาม, กิตฺตกํ ปน โหตุ ตนฺติ อาหํสุ. เอเก สตฺตโยชนิกนฺติ อาหํสุ. เอตํ อติมหนฺตํ, อนาคเต ชคฺคิตุํ น สกฺกา, ฉโยชนํ โหตุ, ปญฺจโยชนํ, จตุโยชนํ, ติโยชนํ, ทฺวิโยชนํ, เอกโยชนํ โหตูติ สนฺนิฏฺฐานํ กตฺวา อิฏฺฐกา กีทิสา โหนฺตูติ พาหิรนฺเต อิฏฺฐกา รตฺตสุวณฺณมยา เอกฆนา สตสหสฺสคฺฆนิกา โหนฺตุ, อพฺภนฺตริมนฺเต ปญฺญาสสหสฺสคฺฆนิกา. หริตาลมโนสิลาหิ มตฺติกากิจฺจํ กริยตุ, เตเลน อุทกกิจฺจนฺติ นิฏฺฐํ คนฺตฺวา จตฺตาริ มุขานิ จตุธา วิภชึสุ. ราชา เอกํ มุขํ คณฺหิ, ราชปุตฺโต ปฐวินฺธรกุมาโร เอกํ, อมจฺจานํ เชฏฺฐโก หุตฺวา เสนาปติ เอกํ, ชนปทานํ เชฏฺฐโก หุตฺวา เสฏฺฐี เอกํ.

ตตฺถ ธนสมฺปนฺนตาย ราชาปิ สุวณฺณํ นีหราเปตฺวา อตฺตนา คหิตมุเข กมฺมํ อารภิ, อุปราชาปิ, เสนาปติปิ. เสฏฺฐินา คหิตมุเข ปน กมฺมํ โอลียติ. ตโต ยโสธโร ๑- นาม เอโก อุปาสโก เตปิฏโก ภาณโก อนาคามี อริยสาวโก, โส กมฺมํ โอลิยตีติ ญตฺวา ปญฺจ สกฏสตานิ โยชาเปตฺวา ชนปทํ คนฺตฺวา "กสฺสปสมฺมาสมฺพุทฺโธ วีสติวสฺสสหสฺสานิ ฐตฺวา ปรินิพฺพุโต, ตสฺส โยชนิกํ รตนเจติยํ กริยติ, โย ยํ ทาตุํ อุสฺสหติ สุวณฺณํ วา หิรญฺญํ วา สตฺตรตนํ วา หริตาลํ วา มโนสิลํ วา, โส ตํ เทตู"ติ สมาทเปสิ. มนุสฺสา อตฺตโน อตฺตโน ถาเมน หิรญฺญสุวณฺณาทีนิ อทํสุ. อสกฺโกนฺตา เตลตณฺฑุลาทีนิ เทนฺติเยว. อุปาสโก เตลตณฺฑุลาทีนิ กมฺมการานํ ภตฺตเวตนตฺถํ ปหิณติ, อวเสเสหิ สุวณฺณํ เจตาเปตฺวา ปหิณติ, เอวํ สกลชมฺภูทีปํ อจริ.

เล่มที่ ๑๒ มัชฌิมนิกาย มูลปัณณาสก์๗๐๐

ที่มาและฉบับอื่นของ “๓. วัมมิกสูตร”