โพธิสตฺโต เนรญฺชราย ตีรํ คนฺตฺวา สุวณฺณถาลํ ตีเร ฐเปตฺวา นฺหาตฺวา ปจฺจุตฺตริตฺวา เอกูนปณฺณาสปิณฺเฑ กโรนฺโต ปายาสํ ปริภุญฺชิตฺวา "สจาหํ อชฺช พุทฺโธ ภวามิ, ถาลํ ปฏิโสตํ คจฺฉตู"ติ ขิปิ. ถาลํ ปฏิโสตํ คนฺตฺวา โถกํ ฐตฺวา กาฬนาคราชสฺส ภวนํ ปวิสิตฺวา ติณฺณํ พุทฺธานํ ถาลานิ อุกฺขิปิตฺวา อฏฺฐาสิ.

มหาสตฺโต วนสณฺเฑ ทิวาวิหารํ กตฺวา สายณฺหสมเย โสตฺถิเยน ๑- ทินฺนา อฏฺฐติณมุฏฺฐิโย คเหตฺวา โพธิมณฺฑํ อารุยฺห ทกฺขิณทิสาภาเค อฏฺฐาสิ. โส ปเทโส ปทุมินิปตฺเต อุทกพินฺทุ วิย อกมฺปิตฺถ. มหาสตฺโต "อยํ มม คุณํ ธาเรตุํ น สกฺโกตี"ติ ปจฺฉิมทิสาภาคํ อคมาสิ, โสปิ ตเถว อกมฺปิตฺถ. อุตฺตรทิสาภาคํ อคมาสิ, โสปิ ตเถว อกมฺปิตฺถ. ปุรตฺถิมทิสาภาคํ อคมาสิ. ตตฺถ ปลฺลงฺกปฺปมานฏฺฐานํ สุนิขาตอินฺทขีโล วิย นิจฺจลมโหสิ. มหาสตฺโต "อิทํ ฐานํ สพฺพพุทฺธานํ กิเลสภญฺชนวิทฺธํสนฏฺฐานนฺ"ติ ตานิ ติณานิ อคฺเค คเหตฺวา จาเลสิ. ตานิ จิตฺตกาเรน ตูลิกคฺเคน ปริจฺฉินฺนานิ วิย อเหสุํ. โพธิสตฺโต "โพธึ อปฺปตฺวา อิมํ ปลฺลงฺกํ น ภินฺทิสฺสามี"ติ จตุรงฺควิริยํ อธิฏฺฐหิตฺวา ปลฺลงฺกํ อาภุชิตฺวา นิสีทิ.

ตํขณญฺเญว มาโร พาหุสหสฺสํ มาเปตฺวา ทิยฑฺฒโยชนสติกํ คิริเมขลนฺนาม หตฺถึ อารุยฺห นวโยชนํ มารพลํ คเหตฺวา อฑฺฒกฺขิเกน โอโลกยมาโน ปพฺพโต วิย อชฺโฌตฺถรนฺโต อุปสงฺกมิ. มหาสตฺโต "มยฺหํ ทสปารมิโย ปูเรนฺตสฺส อญฺโญ สมโณ วา พฺราหฺมโณ วา เทโว วา มาโร วา พฺรหฺมา วา สกฺขิ นตฺถิ, เวสฺสนฺตรตฺตภาเว ปน มยฺหํ สตฺตสุ วาเรสุ มหาปฐวี สกฺขิ อโหสิ, อิทานิปิ เม อยเมว อเจตนา กฏฺฐกลิงฺครูปมา มหาปฐวี สกฺขี"ติ หตฺถํ ปสาเรสิ. มหาปฐวี ตาวเทว อยทณฺเฑน ปหตกํสตาลํ วิย รวสตํ รวสหสฺสํ มุญฺจมานา วิรวิตฺวา ปริวตฺตมานา มารพลํ จกฺกวาฬมุขวฏฺฏิยํ มุญฺจนมกาสิ. มหาสตฺโต สุริเย ธรมาเนเยว มารพลํ วิธมิตฺวา ปฐมยาเม ปุพฺเพนิวาสญาณํ, มชฺฌิมยาเม ทิพฺพจกฺขุํ วิโสเธตฺวา ปจฺฉิมยาเม ปฏิจฺจสมุปฺปาเท ญาณํ โอตาเรตฺวา วฏฺฏวิวฏฺฏํ