อชิโตติ ตสฺส นามํ. เกสกมฺพลํ ธาเรตีติ เกสกมฺพโล. อิติ นามทฺวยํ สํสนฺเทตฺวา "อชิโต เกสกมฺพโล"ติ วุจฺจติ. ตตฺถ เกสกมฺพโล นาม มนุสฺสเกเสหิ กตกมฺพโล, ตโต ปฏิกิฏฺฐตรํ วตฺถํ นาม นตฺถิ. ยถาห "เสยฺยถาปิ ภิกฺขเว ยานิ กานิจิ ตนฺตาวุตานํ วตฺถานํ เกสกมฺพโล เตสํ ปฏิกิฏฺโฐ อกฺขายติ, เกสกมฺพโล ภิกฺขเว สีเต สีโต อุเณฺห อุโณฺห ทุพฺพณฺโณ ทุคฺคนฺโธ ทุกฺขสมฺผสฺโส"ติ. ๑-
`ปกุโธ'ติ ตสฺส นามํ. กจฺจายโนติ โคตฺตํ. อิติ นามโคตฺตํ สํสนฺเทตฺวา "ปกุโธ กจฺจายโน"ติ วุจฺจติ. สีตูทกปฏิกฺขิตฺตโก เอส, วจฺจํ กตฺวาปิ อุทกกิจฺจํ น กโรติ, อุโณฺหทกํ วา กญฺชิยํ วา ลภิตฺวา กโรติ, นทึ วา มคฺโคทกํ วา อติกฺกมฺม "สีลํ เม ภินฺนนฺ"ติ วาลิกํ ถูปิกํ กตฺวา สีลํ อธิฏฺฐาย คจฺฉติ, เอวรูโป นิสฺสิริกลทฺธิโก เอส.
สญฺชโยติ ตสฺส นามํ. เวลฏฺฐสฺส ปุตฺโตติ เวลฏฺฐปุตฺโต. อมฺหากํ คนฺถนกิเลโส ปลิพนฺธนกิเลโส ๒- นตฺถิ, กิเลสคนฺถรหิตา มยนฺติ เอวํ วาทิตาย ลทฺธนามวเสน นิคนฺโถ. นาฏสฺส ปุตฺโตติ นาฏปุตฺโต. อพฺภญฺญึสูติ ยถา เตสํ ปฏิญฺญา, ตเถว ชานึสุ. น ชานึสูติ. ๓- อิทํ วุตฺตํ โหติ:- สเจ เนสํ สา ปฏิญฺญา นิยฺยานิกา สพฺเพ อพฺภญฺญึสุ. โน เจ, นิยฺยานิกา น อพฺภญฺญึสุ. ตสฺมา กินฺเตสํ ปฏิญฺญา นิยฺยานิกา อนิยฺยานิกาติ, อยเมตสฺส ปญฺหสฺส อตฺโถ. อถ ภควา เนสํ อนิยฺยานิกภาวกถเนน อตฺถาภาวโต อลนฺติ ปฏิกฺขิปิตฺวา อุปมาย อตฺถปทํ เวเทนฺโต ๔- ธมฺมเมว เทเสตุํ ธมฺมนฺเต พฺราหฺมณ เทเสสฺสามีติอาทิมาห.
[๓๒๐] ตตฺถ สจฺฉิกิริยายาติ สจฺฉิกรณตฺถํ. น ฉนฺทํ ชเนตีติ กตฺตุกมฺยตาฉนฺทํ น ชเนติ. ๕- น วายมตีติ วายามํ ปรกฺกมํ น กโรติ. โอลีนวุตฺติโก จ โหตีติ ลีนชฺฌาสโย โหติ. สาถิลิโกติ สิถิลคฺคาหี, สาสนํ สิถิลํ กตฺวา คณฺหาติ, ทฬฺหํ น คณฺหาติ.