[๓๖๖] อถ นํ ภควา อนุยุญฺชนฺโต กินฺติ ปน เต อคฺคิเวสฺสน กายภาวนา สุตาติ อาห. โส ตํ วิตฺถาเรนฺโต เสยฺยถีทํ, นนฺโท วจฺโฉติอาทิมาห. ตตฺถ นนฺโทติ ตสฺส นามํ. วจฺโฉติ โคตฺตํ. กิโสติ นามํ. สงฺกิจฺโจติ โคตฺตํ. มกฺขลิโคสาโล เหฏฺฐา อาคโตว. เอเตติ เอเต ตโย ชนา, เต กิร กิลิฏฺฐตปานํ มตฺถกํ ปตฺตา อเหสุํ. อุฬารานิ อุฬารานีติ ปณีตานิ ปณีตานิ. คาเหนฺติ นามาติ พลํ คณฺหาเปนฺติ นาม. พฺรูเหนฺตีติ วฑฺเฒนฺติ. เมเทนฺตีติ ชาตเมทํ กโรนฺติ. ปุริมํ ปหายาติ ปุริมํ ทุกฺกรการํ ปหาย. ปจฺฉา อุปจินนฺตีติ ปจฺฉา อุฬารขาทนียาทีหิ สนฺตปฺเปนฺติ วฑฺเฒนฺติ. อาจยาปจโย โหตีติ วุฑฺฒิ จ อวุฑฺฒิ จ โหติ, อิติ อิมสฺส กายสฺส กาเลน วุฑฺฒิ, กาเลน ปริหานีติ วุฑฺฒิปริหานิมตฺตเมว ปญฺญายติ, กายภาวนา ปน น ปญฺญายตีติ ทีเปตฺวา จิตฺตภาวนํ ปุจฺฉนฺโต "กินฺติ ปน โข ๑- อคฺคิเวสฺสน จิตฺตภาวนา สุตา"ติ อาห. น สมฺปายาสีติ สมฺปาเทตฺวา กเถตุํ นาสกฺขิ, ยถา ตํ พาลปุถุชฺชโน.
[๓๖๗] กุโต ปน ตฺวนฺติ โย ตฺวํ เอวํ โอฬาริกํ ทุพฺพลํ กายภาวนํ น ชานาสิ, โส ตฺวํ กุโต สณฺหํ สุขุมํ จิตฺตภาวนํ ชานิสฺสสีติ. อิมสฺมึ ปน ฐาเน โจทนาลยตฺเถโร ๒- "อพุทฺธวจนํ นาเมตํ ปทนฺ"ติ วีชนึ ฐเปตฺวา ปกฺกามิ. ๓- อถ นํ มหาสิวตฺเถโร อาห "ทิสฺสติ หิ ภิกฺขเว อิมสฺส จาตุมฺมหาภูติกสฺส กายสฺส อาจโยปิ อปจโยปิ อาทานํปิ นิกฺเขปนํปี"ติ. ๔- ตํ สุตฺวา สลฺลกฺเขสิ "โอฬาริกํ กายํ ปริคฺคณฺหนฺตสฺส อุปฺปนฺนวิปสฺสนา โอฬาริกาติ วตฺตุํ วฏฺฏตี"ติ.
[๓๖๘] สุขสาราคีติ สุขสาราเคน สมนฺนาคโต. สุขาย เวทนาย นิโรธา อุปฺปชฺชติ ทุกฺขา เวทนาติ น อนนฺตราว อุปฺปชฺชติ, สุขทุกฺขานํ หิ อนนฺตรปจฺจยตา ปฏฺฐาเน ปฏิสิทฺธา. ยสฺมา ปน สุเข อนิรุทฺเธ ทุกฺขํ นุปฺปชฺชติ, ตสฺมา อิธ เอวํ วุตฺตํ. ปริยาทาย ติฏฺฐตีติ เขเปตฺวา คณฺหิตฺวา ติฏฺฐติ. อุภโตปกฺขนฺติ สุขํ เอกํ ปกฺขํ ทุกฺขํ เอกํ ปกฺขนฺติ เอวํ อุภโตปกฺขํ หุตฺวา.