@ฏีกานุวตฺตเนน โสธิโตติ เวิทตพฺโพ. รญฺโญ กมฺมนฺเต นงฺคลสตสหสฺสํ สํโยชิยติ, ๑- ตสฺมึ ปน ทิวเส เอเกน อูนํ อฏฺฐสตํ โยเชนฺติ, สพฺพนงฺคลานิ สทฺธึ พลิพทฺทรสฺมิโยตฺเตหิ ชาณุสฺโสณิสฺส รโถ วิย รชตปริกฺขิตฺตานิ โหนฺติ, รญฺโญ อาลมฺพนนงฺคลํ รตฺตสุวณฺณปริกฺขิตฺตํ โหติ, พลิพทฺทานํ สิงฺคานิปิ รสฺมิปโตทาปิ สุวณฺณปริกฺขิตฺตา โหนฺติ, ราชา มหาปริวาเรน นิกฺขมนฺโต ปุตฺตํ คเหตฺวา อคมาสิ.

กมฺมนฺตฏฺฐาเน เอโก ชมฺพูรุกฺโข พหลปตฺตปลาโส สณฺฑจฺฉาโย ๒- อโหสิ, ตสฺส เหฏฺฐา กุมารสฺส สยนํ ปญฺญเปตฺวา อุปริ สุวณฺณตารขจิตํ วิตานํ พนฺธาเปตฺวา สาณิปากาเรน ปริกฺขิปาเปตฺวา อารกฺขํ ฐเปตฺวา ราชา สพฺพาลงฺการํ อลงฺกริตฺวา อมจฺจคณปริวุโต นงฺคลกรณฏฺฐานํ อคมาสิ, ตตฺถ ราชา สุวณฺณนงฺคลํ คณฺหาติ. อมจฺจา เอเกนูนอฏฺฐสตรชตนงฺคลานิ คเหตฺวา อิโต จิโต จ กสนฺติ, ราชา ปน โอรโต ปารํ คจฺฉติ, ปารโต วา โอรํ คจฺฉติ, เอตสฺมึ ฐาเน มหาสมฺปตฺติ โหติ, โพธิสตฺตํ ปริวาเรตฺวา นิสินฺนา ธาติโย รญฺโญ สมฺปตฺตึ ปสฺสิสฺสามาติ อนฺโตสาณิโต พหิ นิกฺขนฺตา. โพธิสตฺโต อิโต จิโต จ โอโลเกนฺโต กญฺจิ อทิสฺวา เวเคน อุฏฺฐาย ปลฺลงฺกํ อาภุชิตฺวา อานาปาเน ปริคฺคเหตฺวา ปฐมชฺฌานํ นิพฺพตฺเตสิ. ธาติโย ขชฺชโภชฺชนฺตเร วิจรมานา โถกํ จิรายึสุ, เสสรุกฺขานํ ฉายา นิวตฺตา, ตสฺส ปน รุกฺขสฺส ปริมณฺฑลา หุตฺวา อฏฺฐาสิ. ธาติโย อยฺยปุตฺโต เอกโกติ เวเคน สาณึ อุกฺขิปิตฺวา อนฺโต ปวิสมานา โพธิสตฺตํ สยเน ปลฺลงฺเกน นิสินฺนํ ตญฺจ ปาฏิหาริยํ ทิสฺวา คนฺตฺวา รญฺโญ อาโรจยึสุ "เทว กุมาโร เอวํ นิสินฺโน อญฺเญสํ รุกฺขานํ ฉายา นิวตฺตา, ชมฺพูรุกฺขสฺส ปริมณฺฑลา ฐิตา"ติ. ราชา เวเคนาคนฺตฺวา ปาฏิหาริยํ ทิสฺวา "อิทํ เต ตาต ทุติยํ วนฺทนนฺ"ติ ปุตฺตํ วนฺทิ. อิทเมตํ สนฺธาย วุตฺตํ "ปิตุ สกฺกสฺส กมฺมนฺเต ฯเปฯ ปฐมํ ฌานํ อุปสมฺปชฺช วิหริตา"ติ. สิยา นุ โข เอโส มคฺโค โพธายาติ ภเวยฺย นุ โข เอตํ อานาปานสติปฐมชฺฌานํ พุชฺฌนตฺถาย มคฺโคติ. สตานุสาริวิญฺญาณนฺติ นยิทํ โพธาย มคฺโค ภวิสฺสติ, อานาปานสติปฐมชฺฌานํ ปน ภวิสฺสตีติ เอวํ