สมฺมาสมฺพุทฺโธปิ หิ โลกิยธมฺมํ ปุจฺฉนฺโต "ภิกฺขุ ตฺวํ กตมํ ปญฺญํ อธิคโต, กึ ปฐมมคฺคปญฺญํ, อุทาหุ ทุติยตติยจตุตฺถมคฺคปญฺญนฺ"ติ น เอวํ ปุจฺฉติ. กึผสฺโส ตฺวํ ภิกฺขุ กึเวทโน กึสญฺโญ กึเจตโนติ น จ ปุจฺฉติ, จิตฺตวเสน ปน "กึจิตฺโต ตฺวํ ภิกฺขู"ติ ๒- ปุจฺฉติ. กุสลากุสลํ ปญฺญาเปนฺโตปิ "มโนปุพฺพงฺคมา ธมฺมา, มโนเสฏฺฐา มโนมยา"ติ ๓- จ "กตเม ธมฺมา กุสลา. ยสฺมึ สมเย กามาวจรํ กุสลํ จิตฺตํ อุปฺปนฺนํ โหตี"ติ ๔- จ เอวํ จิตฺตวเสเนว ปญฺญาเปติ. โลกุตฺตรํ ปุจฺฉนฺโต ปน กึผสฺโส ตฺวํ ภิกฺขุ, กึเวทโน, กึสญฺโญ, กึเจตโนติ น ปุจฺฉติ. กตมา เต ภิกฺขุ ปญฺญา อธิคตา, กึ ปฐมมคฺคปญฺญา, อุทาหุ ทุติยตติยจตุตฺถมคฺคปญฺญาติ เอวํ ปญฺญาวเสเนว ปุจฺฉติ.

อินฺทฺริยสํยุตฺเตปิ "ปญฺจิมานิ ภิกฺขเว อินฺทฺริยานิ, กตมานิ ปญฺจ, สทฺธินฺทฺริยํ วิริยินฺทฺริยํ สตินฺทฺริยํ สมาธินฺทฺริยํ ปญฺญินฺทฺริยํ. กตฺถ จ ภิกฺขเว สทฺธินฺทฺริยํ ทฏฺฐพฺพํ, จตูสุ โสตาปตฺติยงฺเคสุ เอตฺถ สทฺธินฺทฺริยํ ทฏฺฐพฺพํ. กตฺถ จ ภิกฺขเว วิริยินฺทฺริยํ ทฏฺฐพฺพํ, จตูสุ สมฺมปฺปธาเนสุ เอตฺถ วิริยินฺทฺริย ทฏฺฐพฺพํ. กตฺถ จ ภิกฺขเว สตินฺทฺริยํ ทฏฺฐพฺพํ, จตูสุ สติปฏฺฐาเนสุ เอตฺถ สตินฺทฺริยํ ทฏฺฐพฺพํ. กตฺถ จ ภิกฺขเว สมาธินฺทฺริยํ ทฏฺฐพฺพํ, จตูสุ ฌาเนสุ

@๓ ขุ.ธ. ๒๕/๑/๑๕ จกฺขุปาลตฺเถรวตฺถุ ๔ อภิ. สํ. ๓๔/๑/๒๑ จิตฺตุปฺปาทกณฺฑ เอตฺถ สมาธินฺทฺริยํ ทฏฺฐพฺพํ. กตฺถ จ ภิกฺขเว ปญฺญินฺทฺริยํ ทฏฺฐพฺพํ, จตูสุ อริยสจฺเจสุ เอตฺถ ปญฺญินฺทฺริยํ ทฏฺฐพฺพนฺ"ติ ๑- เอวํ สวิสยสฺมึเยว โลกิยโลกุตฺตรา ธมฺมา กถิตา.