@๔ ฉ.ม. อภิลกฺขิเตสุ วา วิจรณกมนุสฺสา. อุฏฺฐเหยฺยุนฺติ ๑- ขาเทยฺยุํ. วิลมฺพินีติ วาเตน ปหตปหตฏฺฐาเนสุ เกลึ กโรนฺตี วิย วิลมฺพนฺตี. สุโข อิมิสฺสาติ อิมิสฺสา ๒- เอวรูปาย มาลุวาลตาย สมฺผสฺโสปิ สุโข, ทสฺสนํปิ สุขํ, อยํ เม ทารกานํ อาปานมณฺฑลํ ภวิสฺสติ, กีฬาภูมิ ภวิสฺสติ, ทุติยํ เม วิมานํ ปฏิลทฺธนฺติ ลตาย ทสฺสเนปิ สมฺผสฺเสปิ โสมนสฺสชาตา เอวมาห.
วิฏภึ ๓- กเรยฺยาติ สาขานํ อุปริ ฉตฺตากาเรน ติฏฺเฐยฺย. โอฆนํ ชเนยฺยาติ เหฏฺฐา โอฆนํ ชเนยฺย, อุปริ อารุยฺห สกลรุกฺขํ ปลิเวเฐตฺวา ปุน เหฏฺฐา ภสฺสมานา ภูมึ คเณฺหยฺยาติ อตฺโถ. ปทาเลยฺยาติ เอวํ โอฆนํ กตฺวา ปุน ตโต ปฏฺฐาย ยาว มูลา อุตฺติณฺณสาขาหิ อภิรุหมานา สพฺพสาขาสุ ปวิเลเฐนฺตี มตฺถกํ ปตฺวา เตเนว นิยาเมน ปุน โอโรหิตฺวา จ อภิรุหิตฺวา จ สกลํ รุกฺขํ สํสิพฺพิตฺวา อชฺโฌตฺถรนฺติ สพฺพสาขา เหฏฺฐา กตฺวา สยํ อุปริ ฐตฺวา วาเต วา วายนฺเต เทเว วา วสฺสนฺเต ปทาเลยฺย, ภินฺเทยฺยาติ อตฺโถ. ขาณุมตฺตเมว ติฏฺเฐยฺย, ตตฺถ ยํ สาขฏฺฐกํ วิมานํ โหติ, ตํ สาขาสุ ภิชฺชมานาสุ ตตฺถ ตตฺเถว ภิชฺชิตฺวา สพฺพสาขาสุ ภินฺนาสุ สพฺพํ ภิชฺชติ. รุกฺขฏฺฐกวิมานํ ปน ยาว รุกฺขมูลมตฺตํปิ ติฏฺฐติ, ตาว น นสฺสติ, อิทํ ปน วิมานํ สาขฏฺฐกํ ตสฺมา สพฺพสาขา ภินฺนาสุ ๔- ภิชฺชิตฺถ, เทวตา ปุตฺตเก คเหตฺวา ขาณุเก ฐิตา ปริเทวิตุํ อารทฺธา.
[๔๗๑] ติพฺพราคชาติโกติ พหลราคสภาโว. ราคชํ ทุกฺขํ โทมนสฺสํ ปฏิสํเวเทตีติ ติพฺพราคชาติกตฺตา ทิฏฺฐทิฏฺเฐ อารมฺมเณ นิมิตฺตํ คณฺหาติ, อถสฺส อาจริยูปชฺฌายา ทณฺฑกมฺมํ อาณาเปนฺติ, โส อภิณฺหํ ๕- ทณฺฑกมฺมํ กโรนฺโต ทุกฺขํ โทมนสฺสํ ปฏิสํเวเทติ, น เตฺวว วีติกฺกมํ กโรติ. ติพฺพโทสชาติโกติ อปฺปมตฺตเกเนว กุปฺปติ, ทหรสามเณเรหิ สทฺธึ หตฺถปรามาสาทีนิ กโรนฺโตว กเถติ โสปิ ทณฺฑกมฺมปจฺจยา ทุกฺขํ โทมนสฺสํ ปฏิสํวหติ. โมหชาติโก ปน อิธ กตํ วา กตโต อกตํ วา อกตโต น สลฺลกฺเขติ, ตานิ ตานิ กิจฺจานิ วิราเธติ, โสปิ ทณฺฑกมฺมปจฺจยา ทุกฺขํ โทมนสฺสํ ปฏิสํเวเทติ.