10. Satipaṭṭhānasuttavaṇṇanā

[105] Evamme sutanti satipaṭṭhānasuttaṃ. Tattha kurūsu viharatīti kurunāmakā jānapadino rājakumārā, tesaṃ nivāso ekopi janapado ruḷhisaddena kurūti vuccati, tasmiṃ kurūjanapade. Aṭṭhakathācariyā panāhu:- mandhātukāle tīsu dīpesu manussā jambūdīpo nāma buddhapaccekabuddhamahāsāvakacakkavattippabhūtīnaṃ uttamapurisānaṃ uppattibhūmi uttamadīpo atiramaṇīyoti sutvā raññā mandhātucakkavattinā cakkaratanaṃ purakkhatvā cattāro dīpe anuyānantena saddhiṃ āgamiṃsu. Tato rājā pariṇāyakaratanaṃ pucchi "atthi nukho manussalokato ramaṇīyataraṃ ṭhānan"ti. "kasmā deva evaṃ bhaṇasi, kiṃ na passasi candimasuriyānaṃ ānubhāvaṃ, nūna etesaṃ ṭhānaṃ ito ramaṇīyataran"ti?

rājā cakkaratanaṃ purakkhatvā tattha agamāsi. Cattāro mahārājāno "mandhātumahārājā āgato"ti sutvā "mahiddhiko mahānubhāvo rājā na sakkā yuddhena paṭibāhitun"ti sakarajjaṃ niyyādesuṃ. So taṃ gahetvā puna pucchi "atthi nukho ito ramaṇīyataraṃ ṭhānan"ti. Athassa tāvatiṃsabhavanaṃ kathayiṃsu "tāvatiṃsabhavanaṃ deva ramaṇīyataraṃ, tatthassa sakkassa devarañño ime cattāro mahārājāno paricārikā dovārikabhūmiyaṃ tiṭṭhanti. Sakko devarājā mahiddhiko mahānubhāvo. Tassimāni pana upabhogaṭṭhānāni, yojanasahassubbedho vejayantapāsādo, pañcayojanasatubbedhā sudhammā devasabhā, diyaḍḍhayojanasatiko vejayantaratho, tathā erāvaṇo hatthī, dibbarukkhasahassapaṭimaṇḍitaṃ nandavanaṃ cittalatāvanaṃ pārusakavanaṃ missakavanaṃ, yojanasatubbedho pārichattako koviḷāro, tassa heṭṭhā saṭṭhiyojanāyāmā paṇṇāsayojanavitthatā pañcadasayojanubbedhā jayakusumapupphavaṇṇā paṇḍukambalasilā, yassā mudutāya sakkassa nisīdato upaḍḍhakāyo anupavisatī"ti.

Taṃ sutvā rājā tattha gantukāmo cakkaratanaṃ abbhukkiri. Taṃ ākāsena uṭṭhahi saddhiṃ cāturaṅginiyā senāya. Atha dvinnaṃ devalokānaṃ vemajjhato