๑๐. จูฬสาโรปมสูตร

10. Cūḷasāropamasuttavaṇṇanā

[312] Evamme sutanti cūḷasāropamasuttaṃ, tattha piṅgalakocchoti so brāhmaṇo piṅgaladhātuko. Kocchoti panassa nāmaṃ, tasmā "piṅgalakoccho"ti vuccati. Saṃghinotiādīsu pabbajitasamūhasaṅkhāto saṃgho etesaṃ atthīti saṃghino. Sveva gaṇo etesaṃ atthīti gaṇino. Ācārasikkhāpadavasena tassa gaṇassa ācariyāti gaṇācariyā. Ñātāti paññātā pākaṭā. "appicchā santuṭṭhā, appicchatāya vatthaṃpi na nivāsentī"tiādinā nayena samuggato yaso etesaṃ atthīti yasassino. Titthakarāti laddhikarā, sādhusammatāti ime sādhu sundarā sappurisāti evaṃ sammatā. Bahujanassāti assutavato andhabālaputhujjanassa. Idāni te dassento seyyathīdaṃ pūraṇotiādimāha. Tattha pūraṇoti tassa satthupaṭiññassa nāmaṃ. Kassapoti gottaṃ. So kira aññatarassa kulassa ekūnadāsasataṃ pūrayamāno jāto, tenassa "pūraṇo"ti nāmaṃ akaṃsu. Maṅgaladāsattā cassa kataṃ dukkatanti vattā natthi, akataṃ vā na katanti. "so kimahaṃ ettha vasissāmī"ti palāyi. Athassa corā vatthāni acchindiṃsu. So paṇṇena vā tiṇena vā paṭicchādetumpi ajānanto naggarūpeneva ekaṃ gāmaṃ pāvisi. Manussā taṃ disvā "ayaṃ samaṇo arahā appiccho, natthi iminā sadiso"ti pūvabhattādīni gahetvā upasaṅkamanti. So "mayhaṃ sāṭakaṃ anivatthabhāvena idaṃ uppannan"ti tato paṭṭhāya sāṭakaṃ labhitvāpi na nivāsesi, tadeva pabbajjamaggahesi. Tassa santike aññepi pañcasatā manussā pabbajiṃsu, taṃ sandhāyāha "pūraṇo kassapo"ti.

Makkhalīti tassa nāmaṃ. Gosālāya jātattā gosāloti dutiyaṃ nāmaṃ. Taṃ kira sakaddamāya bhūmiyā telaghaṭaṃ gahetvā gacchantaṃ "tāta mā khalī"ti sāmiko āha. So pamādena khalitvā patitvā sāmikassa bhayena palāyituṃ āraddho. Sāmiko upadhāvitvā sāṭakakaṇṇe aggahesi. Sopi sāṭakaṃ chaḍḍetvā acelako hutvā palāyi, sesaṃ pūraṇasadisameva.

เล่มที่ ๑๒ มัชฌิมนิกาย มูลปัณณาสก์๘๔๖

ที่มาและฉบับอื่นของ “๑๐. จูฬสาโรปมสูตร”