5. Cūḷasaccakasuttavaṇṇanā

[353] Evamme sutanti cūḷasaccakasuttaṃ. Tattha mahāvane kūṭāgārasālāyanti mahāvanaṃ nāma sayaṃjātaṃ aropimaṃ saparicchedaṃ mahantaṃ vanaṃ. Kapilavatthusāmantā pana mahāvanaṃ himavantena saha ekābaddhaṃ aparicchedaṃ hutvā mahāsamuddaṃ āhacca ṭhitaṃ. Idaṃ tādisaṃ na hoti. Saparicchedaṃ mahantaṃ vananti mahāvanaṃ. Kūṭāgārasālā pana mahāvanaṃ nissāya kate ārāme kūṭāgāraṃ antokatvā haṃsavaṭṭakacchannena katā sabbākārasampannā buddhassa bhagavato gandhakuṭi veditabbā.

Saccako nigaṇṭhaputtoti pubbe kira eko nigaṇṭho ca nigaṇṭhī ca pañcapañcavādasatāni uggahetvā vādaṃ āropessāmāti jambūdīpe vicarantā

Nigaṇṭho "ahaṃ vādaṃ āropessāmīti jambūdīpe vicarāmī"ti āha. Nigaṇṭhīpi tathā āha. Licchavino "idheva aññamaññaṃ vādamāropethā"ti āhaṃsu. Nigaṇṭhī attanā uggahitāni pañca vādasatāni pucchi, nigaṇṭho kathesi. Nigaṇṭhena pucchitepi nigaṇṭhī kathesiyeva. Ekassapi na jayo, na parājayo, ubho samasamāva ahesuṃ. Licchavino āhaṃsu "tumhe ubhopi samasamā āhiṇḍitvā kiṃ karissatha, idheva vasathā"ti gehaṃ datvā baliṃ paṭṭhapesuṃ. Tesaṃ saṃvāsamanvāya catasso dhītaro jātā, ekā saccā nāma, ekā lolā nāma, ekā paṭācārā nāma, ekā silāvatakā nāma, tāpi paṇḍitāva ahesuṃ, mātāpitūhi uggahitāni pañcapañcavādasatāni uggahesuṃ. Tā vayappattā mātāpitaro avocuṃ "ammā amhākaṃ kuladārikā nāma hiraññasuvaṇṇādīni datvā kulagharaṃ pesitapubbā nāma natthi. Yo pana āgāriko tāsaṃ vādaṃ maddituṃ sakkoti, tassa pādaparicārikā honti. Yo pabbajito tāsaṃ vādaṃ maddituṃ sakkoti, tassa santike pabbajanti, tumhe kiṃ karissathā"ti. Mayaṃpi evameva karissāmāti, catassopi paribbājikavesaṃ gahetvā "ayaṃ jambūdīpo nāma jambuyā paññāyatī"ti jambūsākhaṃ gahetvā cārikaṃ pakkamiṃsu. Yaṃ gāmaṃ pāpuṇanti, tassa dvāre paṃsupuñje vā vālikapuñje vā jambūdhajaṃ. Ṭhapetvā "yo vādaṃ āropetuṃ sakkoti, so imaṃ maddatū"ti vatvā gāmaṃ pavisanti. Evaṃ gāmena gāmaṃ vicarantiyo sāvatthiṃ pāpuṇitvā tatheva gāmadvāre jambūdhajaṃ ṭhapetvā sampattamanussānaṃ ārocetvā antonagaraṃ paviṭṭhā.