Idaṃ vuccati bhikkhave diṭṭhigatanti ādīsu idanti idāni vattabbassa paccakkhanidassanaṃ. Diṭṭhigatasambandhena ca idanti vuttaṃ na diṭṭhisambandhena, ettha ca diṭṭhiyeva diṭṭhigataṃ gūthagataṃ viya. Diṭṭhīsu vā gataṃ idaṃ dassanaṃ

Diṭṭhiyā vā gataṃ diṭṭhigataṃ. Idañhi atthi me attāti ādi diṭṭhiyā gamanamattameva, natthettha attā vā nicco vā kocīti vuttaṃ hoti. Sā cāyaṃ diṭṭhi dunniggamanaṭṭhena gahanaṃ. Dūratikkamanaṭṭhena sappaṭibhayaṭṭhena ca kantāro dubbhikkhakantāravāḷakantārādayo viya. Sammādiṭṭhiyā vinivijjhanaṭṭhena vā vilomanaṭṭhena vā visūkaṃ. Kadāci sassatassa kadāci ucchedassa gahaṇato virūpaṃ phanditanti vipphanditaṃ. Bandhanaṭṭhena saṃyojanaṃ. Tenāha "diṭṭhigahanaṃ *- .pe. Diṭṭhisaṃyojanan"ti. Idānissa tameva bandhanatthaṃ dassento diṭṭhiyojanasaṃyuttoti ādimāha. Tatthāyaṃ saṅkhepattho, iminā diṭṭhisaṃyojanena saṃyutato puthujjano etehi jātiādīhi na parimuccati. Kiṃ vā bahunā, sakalavaṭṭadukkhatopi na muccatīti.

[20] Evaṃ chappabhedaṃ diṭṭhāsavaṃ dassetvā yasmā sīlabbataparāmāso kāmāsavādivaseneva dassito hoti. Kāmasukhatthañhi bhavasukhabhavavisuddhiatthañca avijjāya abhibhūtā ito bahiddhā samaṇabrāhmaṇā sīlabbatāni parāmasanti, tasmā taṃ adassetvā diṭṭhigahaṇena vā tassa gahitattāpi taṃ adassetvāva idāni yo puggalo dassanāpahātabbe āsave pajahati, taṃ dassetvā tesaṃ āsavānaṃ pahānaṃ dassetuṃ pubbe vā ayoniso manasikaroto puthujjanassa tesaṃ uppattiṃ dassetvā idāni tabbiparītassa pahānaṃ dassetuṃ sutavā ca kho bhikkhaveti ādimāha.

Tassattho, yāva so idaṃ dukkhanti āgacchati tāva heṭṭhā vuttanayena ca vuttapaccanīkato veditabbo. Paccanīkanayena pana sabbākārena ariyadhammassa akovidaavinītapaccanīkato ayaṃ "sutavā ariyasāvako ariyadhammassa kovido ariyadhamme suvinīto"ti veditabbo. Apica kho sikkhāppattavipassanato pabhūti tāva gotrabhū, tāva tadanurūpena atthena ayaṃ ariyasāvakoti veditabbo.

เล่มที่ ๑๒ มัชฌิมนิกาย มูลปัณณาสก์๑๔๓

ที่มาและฉบับอื่นของ “๒. สัพพาสวสังวรสูตร”