Tasmiṃ khaṇe cattāri saccāni ekapaṭivedheneva paṭivijjhati, ekābhisamayena abhisameti. Dukakhaṃ pariññāpaṭivedhena paṭivijjhati, samudayaṃ pahānapaṭivedhena, nirodhaṃ Sacchikiriyāpaṭivedhena, maggaṃ bhāvanāpaṭivedhena. Dukkhañca pariññābhisamayenābhisameti .pe. Maggaṃ bhāvanābhisamayena abhisameti, no ca kho aññamaññena ñāṇena. Ekañāṇeneva hi esa nirodhaṃ ārammaṇato sesāni kiccato paṭivijjhati ceva abhisameti ca. Na hi tassa tasmiṃ samaye evaṃ hoti "ahaṃ dukkhaṃ parijānāmī"ti vā .pe. "maggaṃ bhāvemī"ti vāti, apica khvāssa ārammaṇaṃ katvā paṭivedhavasena nirodhaṃ sacchikarotoyeva taṃ ñāṇaṃ dukkhapariññākiccampi samudayapahānakiccampi maggabhāvanākiccampi karotiyeva. Tassa evaṃ upāyena yoniso manasikaroto tīṇi saṃyojanāni pahīyanti. Vīsativatthukā sakkāyadiṭṭhi, aṭṭhavatthukā vicikicchā, "sīlena suddhi vatena suddhī"ti sīlabbatānaṃ parāmasanato sīlabbataparāmāsoti. Tattha catūsu āsavesu sakkāyadiṭṭhisīlabbataparāmāsā diṭṭhāsavena saṅgahitā āsavā ceva saṃyojanā ca. Vicikicchā saṃyojanameva, na āsavo. "dassanā pahātabbā āsavā"ti ettha pariyāpannattā pana āsavāti.

"ime vuccanti .pe. Pahātabbā"ti ime sakkāyadiṭṭhiādayo dassanā pahātabbā nāma āsavāti dassento āha. Athavā yā ayaṃ channaṃ diṭṭhīnaṃ aññatarā diṭṭhi uppajjatīti evaṃ sarūpeneva sakkāyadiṭṭhi vibhattā. Taṃ sandhāyāha "ime vuccanti bhikkhave"ti. Sā ca yasmā sahajātapahānekaṭṭhehi saddhiṃ pahīyati. Diṭṭhāsave hi pahīyamāne taṃsahajāto catūsu diṭṭhisampayuttacittesu kāmāsavopi avijjāsavopi pahīyati. Pahānekaṭṭho pana catūsu diṭṭhivippayuttesu nāgasupaṇṇādisamiddhipatthanāvasena uppajjamāno bhavāsavo. Teneva sampayutto avijjāsavopi. Davīsu domanassacittesu pāṇātipātādinibbattako avijjāsavopi, tathā vicikicchācittasampayutto avijjāsavopīti evaṃ sabbatthāpi avasesā tayopi āsavā pahīyanti. Tasmā bahuvacananiddeso katoti evamettha attho veditabbo. Esa porāṇānaṃ adhippāyo.

เล่มที่ ๑๒ มัชฌิมนิกาย มูลปัณณาสก์๑๔๕

ที่มาและฉบับอื่นของ “๒. สัพพาสวสังวรสูตร”