[42] Attukkaṃsakā paravambhīti ye attānaṃ ukkaṃsanti ukkhipanti, ucce ṭhāne ṭhapenti, parañca vambhenti garahanti nindanti, nīce ṭhāne ṭhapenti, tesametaṃ adhivacanaṃ. Te kathaṃ bhayabheravaṃ avhāyanti? te parehi "asuko ca kira Asuko ca attānaṃ ukkaṃsanti, amhe garahanti, dāse viya karonti, gaṇhatha ne"ti anubandhā palāyitvā araññaṃ pavisitvā gacchantare vāti kāyakammantasadisaṃ vitthāretabbaṃ.

[43] Chambhīti kāyachambhanalomahaṃsanakarena chambhena samannāgatā. Bhīrukajātikāti bhīrukapakatikā, gāmadārakā viya bhayabahulā asurakatarāti vuttaṃ hoti.

[44] Lābhasakkāsilokoti ettha labbhatīti lābho, catunnaṃ paccayānametaṃ adhivacanaṃ. Sakkāroti sundarasakkāro, paccayā eva hi paṇītapaṇītā sundarasundarā ca abhisaṅkharitvā katā sakkārāti vuccanti. Yā ca parehi attano gāravakiriyā pupphādīhi vā pūjā. Silokoti vaṇṇabhaṇanaṃ etaṃ, lābhañca sakkārañca silokañca lābhasakkārasilokaṃ. Nikāmayamānāti patthayamānā. Bhayabheravāvhāyanaṃ abhijjhāluvārasadisameva. Tadatthadīpakaṃ panettha piyagāmikavatthuṃ kathenti:-

eko kira piyagāmiko nāma bhikkhu samādinnadhutaṅgānaṃ bhikkhūnaṃ lābhaṃ disvā "ahampi dhutaṅgaṃ samādayitvā lābhaṃ uppādemī"ti cintetvā sosānikaṅgaṃ samādāya susāne vasati. Athekadivasaṃ eko kammamutto jaragavo divā gocare caritvā rattiṃ tasmiṃ susāne pupphagumbe sīsaṃ katvā romatthamāno aṭṭhāsi. Piyagāmiko rattiṃ caṅkamanā nikkhanto tassa hanusaddaṃ sutvā cintesi "addhā maṃ lābhagiddho esa susāne vasatīti ñatvā devarājā viheṭhetumāgato"ti, so jaragavassa pūrato añjaliṃ paggahetvā "sappurisa devarāja ajja me ekarattiṃ khama, sve paṭṭhāya na evaṃ karissāmī"ti namassamāno sabbarattiṃ yācanto aṭṭhāsi. Tato suriye uṭṭhite taṃ disvā katarayaṭṭhiyā paharitvā palāpesi "sabbarattiṃ maṃ bhiṃsāpesī"ti.

เล่มที่ ๑๒ มัชฌิมนิกาย มูลปัณณาสก์๒๑๑

ที่มาและฉบับอื่นของ “๔. ภยเภรวสูตร”