[45] Kusītāti kosajjānugatā. Hīnaviriyāti hīnā viriyena rahitā viyuttā nīviriyāti vuttaṃ hoti. Tattha kusītā kāyikaviriyārambhavirahitā honti, hīnaviriyā

Te ārammaṇavavatthānamattaṃpi kātuṃ na sakkonti. Tesaṃ avavatthitārammaṇānanti sabbaṃ pubbasadisameva.

[46] Muṭṭhassatīti vissaṭṭhasatī. Asampajānāti paññāvirahitā, imassa ca paṭipakkhe "upaṭṭhitasatīhamasmī"ti vacanato satibhājanīyamevetaṃ. Paññā panettha satidubbaladīpanatthaṃ vuttā. Duvidhā hi sati paññāsampayuttā paññāvippayuttā ca. Tattha paññāsampayuttā balavatī, vippayuttā dubbalā, tasmā yadāpi tesaṃ sati hoti, tadāpi asampajānattā muṭṭhassatīyeva te, dubbalāya satiyā satikiccābhāvatoti etamatthaṃ dīpetuṃ "asampajānā"ti vuttaṃ. Te evaṃ muṭṭhassatī asampajānā ārammaṇavavatthānamattaṃpi kātuṃ na sakkontīti sabbaṃ pubbasadisameva.

[47] Asamāhitāti upacārappanāsamādhivirahitā. Vibbhantacittāti ubbhantacittā. Samādhivirahena laddhokāsena uddhaccena tesaṃ samādhivirahā cittaṃ nānārammaṇesu paribbhamati, vanamakkaṭo viya vanasākhāsu uddhaccena ekārammaṇepi vipphandati. Pubbe vuttanayena evaṃ te asamāhitāvibbhantacittā ārammaṇavavatthānamattaṃpi kātuṃ na sakkontīti sabbaṃ pubbasadisameva.

เล่มที่ ๑๒ มัชฌิมนิกาย มูลปัณณาสก์๒๑๒

ที่มาและฉบับอื่นของ “๔. ภยเภรวสูตร”